Rechtspraak

(J.B. t. Griekenland) Geen schending artikel 13 EVRM (+ artikel 3 EVRM)

Uitzetting

Daadwerkelijk rechtsmiddel

Verdragsconform onderzoek van het asielverzoek van een Syrische onderdaan in de context van zijn mogelijke terugkeer van Griekenland naar Turkije op grond van de EU-Turkije-verklaring van 18 maart 2016

Schrapping van de rol van de materiële klacht onder artikel 3 wegens de toekenning van de vluchtelingenstatus in Frankrijk ontnam verzoeker niet zijn hoedanigheid van slachtoffer onder artikel 13

Wanneer de terugkeer van asielzoekers wordt beheerst door een gestructureerd kader van samenwerking tussen twee verdragsstaten (in plaats van door ad hoc diplomatieke toezeggingen) met duidelijke en objectief verifieerbare voorwaarden, moet bij de risicobeoordeling rekening worden gehouden met die bredere context

Het beginsel dat diplomatieke garanties specifiek moeten zijn, mag niet mechanisch worden toegepast wanneer de ontvangende Staat deelneemt aan een gevestigd, onderling overeengekomen mechanisme voor de behandeling van teruggekeerde personen

Algemene garanties die in een dergelijke overeenkomst zijn opgenomen en door middel van voortdurende institutionele samenwerking worden uitgevoerd, kunnen volstaan om een reëel risico op een met artikel 3 strijdige behandeling weg te nemen, mits zij een voldoende betrouwbare waarborg van bescherming bieden

De garanties in de onderhavige zaak, beoordeeld binnen het bredere kader van de EU-Turkije-verklaring en in samenhang met objectief materiaal, vormen een samenhangend en elkaar wederzijds versterkend geheel van waarborgen waarop de nationale autoriteiten zich konden baseren

Grondig, gelaagd onderzoek van asielverzoek

Geïndividualiseerde beoordeling

Verzoeker kreeg de gelegenheid het vermoeden te weerleggen dat Turkije voor hem een veilig derde land was

Doeltreffende waarborgen die verzoeker in staat stelden zijn vrees voor een met artikel 3 strijdige behandeling naar voren te brengen en die hem konden beschermen tegen willekeurige terugzending naar Turkije en, via ketenrefoulement, naar zijn land van herkomst

Schending artikel 3 (materieel)

Vernederende behandeling

Detentie van verzoeker gedurende één maand en negentien dagen in een politiebureau zonder de voorzieningen die voor langdurige detentie vereist zijn

(Freie Hansestadt Bremen t. DT) Prejudiciële verwijzing

Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht

Richtlijn 2008/115/EG

Terugkeer van derdelanders die illegaal op het grondgebied van de lidstaten verblijven

Artikel 11, lid 2

Inreisverbod

Duur

Nationale regeling die vereist dat er in bepaalde gevallen in beginsel een inreis- en verblijfsverbod voor onbepaalde tijd wordt opgelegd

Terroristische dreiging

(X t. Commissaris-generaal voor de vluchtelingen en staatlozen [Danané e.a.]) Prejudiciële verwijzing

Grenscontroles, asiel en immigratie

Richtlijn 2013/32/EU

Gemeenschappelijke procedures voor de toekenning en intrekking van internationale bescherming

Verzoek om internationale bescherming

Artikel 43

Grensprocedure

Kwalificatie van een procedure die wordt toegepast in een plaats van bewaring die geografisch is gelegen op het grondgebied van een lidstaat, maar door het nationale recht wordt gelijkgesteld met een plaats aan de grens

Toegang tot het grondgebied van die lidstaat na een termijn van vier weken

Artikel 31, lid 7

Voorrangsbehandeling van een verzoek om internationale bescherming

Richtlijn 2013/33/EU

Normen voor de opvang van personen die om internationale bescherming verzoeken

Artikel 8

Bewaring op dezelfde plaats op basis van twee verschillende beslissingen

(HG t. Minister van Asiel en Migratie [Tadmur]) Prejudiciële verwijzing

Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht

Gemeenschappelijke normen en procedures in de lidstaten voor de terugkeer van illegaal verblijvende onderdanen van derde landen

Richtlijn 2008/115/EG

Intrekking van de subsidiairebeschermingsstatus

Openbare orde

Beginsel van non-refoulement (verbod op terugzending)

Mogelijkheid om een terugkeerbesluit vast te stellen

(D.M. t. Zweden) Artikel 3 EVRM (verbod op onmenselijke en vernederende behandeling)

uitzetting van een Afghaanse onderdaan van Hazara-afkomst naar Afghanistan zou een schending van artikel 3 EVRM inhouden

Ernstige algemene veiligheids- en mensenrechtensituatie in Afghanistan na de machtsovername door de Taliban in 2021 onvoldoende om te concluderen dat elke uitzetting daarheen noodzakelijkerwijs artikel 3 EVRM zou schenden

Situatie van Hazara's, hoewel nijpend, niet zodanig dat zij kunnen worden beschouwd als een groep die systematisch wordt blootgesteld aan mishandeling die het niveau van artikel 3 EVRM bereikt

Aanwezigheid van individuele risicoverhogende factoren, waaronder de etniciteit van de verzoeker, het herkomstgebied waarnaar hij zou worden teruggestuurd, zijn langdurig verblijf in Zweden, "verwestering", en gedrag dat wordt gezien als een overtreding van religieuze en morele normen in Afghanistan

Ontbreken van een cumulatieve risicobeoordeling in de relevante nationale beslissingen

Reëel risico op mishandeling op basis van het cumulatieve effect van de persoonlijke omstandigheden van de verzoeker, in het licht van de algemene mensenrechtensituatie en die van Hazara's in Afghanistan

(WS e.a. t. Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex)) Hogere voorziening

Gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid

Verordening (EU) 2016/1624

Geïntegreerd Europees beheer van de buitengrenzen van de Europese Unie

Europese grens- en kustwacht

Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex)

Verplichtingen van Frontex inzake de bescherming van de grondrechten

Door Frontex gecoördineerde gezamenlijke terugkeeroperatie

Buitencontractuele aansprakelijkheid van Frontex

Oorzakelijk verband tussen de schending van dergelijke verplichtingen en de geleden schade

(Alaa Hamoudi, andere partij in de procedure: Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex)) Hogere voorziening

Gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid

Verordening (EU) 2019/1896

Europees geïntegreerd beheer van de buitengrenzen van de Europese Unie

Europese grens- en kustwacht

Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex)

Op Frontex rustende verplichtingen inzake de bescherming van grondrechten

Pushback-praktijken naar een derde land in de Egeïsche Zee

Niet-contractuele aansprakelijkheid van Frontex

Reële en zekere schade

Bewijslast

Effectieve rechterlijke bescherming

Prima-faciebewijs

Verplichting van het Gerecht om de zaak te onderzoeken

(K.P. t. België) Minnelijke schikking van 15.000 euro

schrapping van de rol

Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart (Verdrag van Chicago)

terugdrijving van Sri Lankaanse onderdaan naar Sierra Leone

(K.G en S.G. t. Polen) Schending Artikel 5, lid 1, onder f)

Plaatsing moeder en baby in een gevangenisachtige structuur

alternatieve maatregelen niet overwogen

onvoldoende rekening gehouden met geestelijke gezondheid

Gebrek aan zorgvuldigheidseisen van autoriteiten om de duur van de detentie van de kinderen tot het strikte minimum te beperken

Schending artikel 8 EVRM

15.000 euro schadevergoeding

(GB t. Minister van Asiel en Migratie [Adrar]) Prejudiciële verwijzing

Prejudiciële spoedprocedure

Immigratiebeleid

Terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal in een lidstaat verblijven

Richtlijn 2008/115/EG

Uitvoering van een definitief geworden terugkeerbesluit

Artikel 5

Beginsel van non-refoulement

Belang van het kind

Familie- en gezinsleven

Artikel 15

Inbewaringstelling met het oog op verwijdering

Toetsing van de naleving van de voorwaarden voor de rechtmatigheid

Verplichting van de nationale rechter om toe te zien op de eerbiediging van het beginsel van non-refoulement en van de andere in artikel 5 van richtlijn 2008/115 genoemde belangen

Ambtshalve toetsing

Artikelen 6 en 7, artikel 19, lid 2, artikel 24, lid 2, en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie

(W t. Belgische Staat (C-636/23) [Al Hoceima] en X t. Belgische Staat (C-637/23) [Boghni]) Prejudiciële verwijzing

Grenscontroles, asiel en immigratie

Immigratiebeleid

Richtlijn 2008/115/EG

Gemeenschappelijke normen en procedures in de lidstaten voor de terugkeer van derdelanders die illegaal op hun grondgebied verblijven

Artikel 3, punten 4 en 6, artikel 7, leden 1 en 4, artikel 8, leden 1 en 2, artikel 11, lid 1, en artikel 13

Artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie

Terugkeerbesluit

Niet-toekenning van een termijn voor vrijwillig vertrek

Inreisverbod

Voor beroep vatbare bestuurshandeling

Uitvoerbaarheid van een terugkeerbesluit dat geen bepaling over die termijn bevat

Recht op een doeltreffende voorziening in rechte

Inreisverbod dat na geruime tijd wordt uitgevaardigd

(Almukhlas et Al-Maliki t. Griekenland) Schending artikel 2 EVRM (recht op leven, procedureel aspect)

Gebrek aan daadwerkelijk onderzoek naar dodelijke vuurschoten van Griekse kustwacht op een boot vol migranten

dood van Irakese minderjarige passagier

onderzoek door collega’s van kustwachters

gebrek aan onafhankelijkheid

cruciale elementen niet onderzocht

Schending artikel 2 EVRM (recht op leven, materieel aspect, voorbereiding)

gebrek aan voorbereiding van de operatie

Geen schending van artikel 2 EVRM (materieel aspect, gebruik van geweld)

geen element om te besluiten dat het gebruik van vuurwapens niet “absoluut noodzakelijk” was

Afwijkende opinie

(Ali t. Servië) Schending artikel 3 EVRM (procedureel)

Uitlevering

geen onderzoek conform rechtspraak EHRM naar verzoekers bewering over een risico op mishandeling vóór zijn uitlevering aan Bahrein

Schending artikel 34 EVRM

Belemmering van de uitoefening van het recht op een individueel verzoekschrift

niet-naleving van de voorlopige maatregel op grond van Regel 39

(A.R.E. t. Griekenland) Art 3 EVRM

Uitwijzing

Terugkeer van verzoekster naar haar land van herkomst, Turkije, zonder onderzoek naar risico op mishandeling en behandeling verzoek om internationale bescherming

Art. 13 (+ Art 3)

Ontbreken van een doeltreffende beroep

Art 5, lid 1

Rechtmatige arrestatie of detentie -Informele detentie van verzoekster, voorafgaand aan haar refoulement, zonder enige rechtsgrondslag

Artikel 5, lid 2

Ontbreken van informatie over de redenen voor de aanhouding

Artikel 5, lid 4

Ontbreken van een rechtsmiddel om de rechtmatigheid van de aanhouding te toetsen

Art 3 (materieel)

Onmenselijke of vernederende behandeling

Art 2 (materieel)

Leven

Feitelijke beschuldigingen van verzoeker tijdens uitzetting via de rivier Evros komen in grote lijnen overeen met de modus operandi beschreven in de relevante nationale en internationale

rapporten

Schendingen aangevoerd die niet onomstotelijk konden worden vastgesteld bij gebreke van nauwkeurige en overeenstemmende bewijzen

Artikel 13 (+ artikelen 2 en 3)

Ontbreken van een doeltreffend beroep

(P (C‑244/24), AI, ZY, BG (C‑290/24) t. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid [Kaduna]) Prejudiciële verwijzing

Asielbeleid

Tijdelijke bescherming in geval van massale toestroom van ontheemden

Richtlijn 2001/55/EG

Artikelen 4 en 7

Invasie van Oekraïne door de Russische strijdkrachten

Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382

Artikel 2, lid 3

Mogelijkheid voor een lidstaat om de tijdelijke bescherming toe te passen op ontheemden op wie dat besluit geen betrekking heeft

Tijdstip waarop een lidstaat die tijdelijke bescherming heeft verleend aan dergelijke personen deze bescherming kan beëindigen

Terugkeer van illegaal verblijvende derdelanders

Richtlijn 2008/115/EG

Artikel 6

Terugkeerbesluit

Tijdstip waarop een lidstaat een terugkeerbesluit kan nemen

Illegaal verblijf

(M.I. t. Zwitserland) Art. 3 EVRM

Uitwijzing

Ontoereikende beoordeling door nationale rechter van gevaar voor slechte behandeling van verzoeker als homoseksuele man in Iran en van beschikbaarheid van staatsbescherming tegen dergelijke behandeling door niet-overheidsactoren

Verwijdering naar Iran zonder nieuwe beoordeling van deze aspecten zou schending inhouden

(J.B. e.a. t. Malta) Artikel 3 EVRM

detentieomstandigheden eerste verzoeker, die niet als vermoedelijk minderjarig wordt beschouwd, niet voldoende om vereiste drempel te bereiken

Cumulatieve omstandigheden van detentie van overige verzoekers, vermoedelijk minderjarig, die onmenselijke en vernederende behandeling vormen

Artikel 13 (+ artikel 3)

Doeltreffend rechtsmiddel

Geen grondwettelijke beroepsprocedure voor klachten

Art 5, lid 1

Vrijheidsberoving

Art 5, lid 1, sub f

Voorkomen van illegale binnenkomst in land

Aanvankelijke detentie van verzoekers onrechtmatig

Latere detentie van eerste verzoeker, die uiteindelijk meerderjarig bleek te zijn, in overeenstemming met art 5, lid 1

Latere detentie van overige verzoekers, om behandeling van asielverzoek met vereiste voorafgaande leeftijdsbeoordeling mogelijk te maken, willekeurig

Art 5, lid 4 EVRM

Immigration Appeals Board geen doeltreffend rechtsmiddel

Beslissingen niet onderworpen aan controle door rechterlijke instantie met “volledige rechtsbevoegdheid”

Ontbreken van behoorlijke, duidelijke en transparante benoemingsprocedure en selectiecriteria voor leden

Ontbreken van waarborgen tegen druk van buitenaf en schijn van onafhankelijkheid

In geval van omstandigheden ontbreken van automatische toetsing en niet snel beslissen over procedure

Art 46

Verweerder moet algemene maatregelen nemen om wetgeving vast te stellen die ervoor zorgt dat de IAB voldoet aan de vereisten van onafhankelijkheid en onpartijdigheid en om een doeltreffend nationaal rechtsmiddel in te stellen

(K, L, M, N t. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid [Ararat]) Prejudiciële verwijzing

Terugkeer van illegaal in een lidstaat verblijvende onderdanen van derde landen

RL 2008/115/EG

Artikel 5

non-refoulement

Uitvoering van terugkeerbesluit, als gevolg van illegale verblijf van de betrokken derdelander doordat zijn aanvraag voor een in het nationale recht geregelde verblijfsvergunning is afgewezen

Verplichting voor administratieve autoriteit om te beoordelen of de uitvoering van een dergelijk besluit in overeenstemming is met het beginsel van non-refoulement

Artikel 13

Rechtsmiddelen tegen besluiten in het kader van terugkeer

Verplichting nationale rechter om bij uitvoering van een terugkeerbesluit ambtshalve schending van beginsel van non-refoulement vast te stellen

Omvang

Artikel 4, artikel 19, lid 2, en artikel 47 Handvest EU

(H.T. t. Duitsland en Griekenland) Schending artikel 3 EVRM (procedureel vlak)

Onmiddellijke verwijdering van Duitsland naar Griekenland

bilateraal akkoord

geen individueel risico-onderzoek voor verwijdering

snelle uitwijzing zonder toegang tot advocaat

Schending artikel 3 EVRM (materieel vlak)

detentie in politiekantoor in Griekenland gedurende 2 maanden en 17 dagen

politiecellen niet voorzien voor verlengde detentie

Schending artikel 5 §4 EVRM

geen onderzoek naar de detentieomstandigheden door Griekse rechters

Geen schending artikel 5 §1 EVRM

detentie met het oog op verwijdering

ook gedurende de behandeling van asielaanvraag

duur van 2 maanden en 23 dagen niet overbodig

(M.A. en Z.R. t. Cyprus) Schending artikel 3 EVRM (procedureel vlak)

verwijdering van Syrische vluchtelingen van de territoriale zee van Cyprus naar Libanon

bilateraal akkoord

geen individueel risico-onderzoek voor verwijdering

snelle uitwijzing zonder toegang tot asielprocedure

Schending artikel 4 Protocol 4 EVRM (verbod op collectieve uitzetting)

geen individuele en gemotiveerde beslissing

geen toegang tot juridische bijstand

Schending artikel 13 EVRM (recht op daadwerkelijk rechtsmiddel) juncto 3 EVRM

gebrek aan een schorsend beroep

Schending artikel 3 EVRM (materieel vlak)

verzoekers gedurende 2 dagen in hun houten boot gelaten

onvoldoende water en voedsel bij warm en zonnig weer

(Somateio „Elliniko Symvoulio gia tous Prosfyges”, Astiki Mi Kerdoskopiki Etaireia „Ypostirixi Prosfygon sto Aigaio” t. Ypourgos Exoterikon, Ypourgos Metanastefsis kai Asylou) Prejudiciële verwijzing

Toekenning van internationale bescherming

Richtlijn 2013/32/EU

Artikel 38

Artikel 18 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie

Begrip ‚veilig derde land’

Kwalificatie van de Republiek Turkije als ‚veilig derde land’

Wedertoelating van verzoekers om internationale bescherming in het derde land

Weigering

(C t. Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid) Prejudiciële verwijzing

Prejudiciële spoedprocedure

Grenscontrole, asiel en immigratie

Richtlijn 2008/115/EG

Artikel 15, lid 2, onder b)

Bewaring van een derdelander met het oog op verwijdering

Richtlijn 2013/33/EU

Artikel 9

Inbewaringstelling van een persoon die om internationale bescherming verzoekt

Verordening (EU) nr. 604/2013

Artikel 28, lid 2

Inbewaringstelling met het oog op overdracht

Onrechtmatigheid van de bewaring

Artikelen 6 en 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie

(P.J. en R.J. t. Zwitserland) Artikel 8 EVRM

recht op gezinsleven

Uitwijzing van de eerste verzoeker voor vijf jaar na een veroordeling voor een ernstig druggerelateerd delict

Het niet zorgvuldig afwegen van de individuele en publieke belangen

Het niet voldoende gewicht toekennen aan relevante elementen

Oplegging van een voorwaardelijke straf met uitstel

Lage mate van schuld

Geen eerdere veroordelingen

Goed gedrag na veroordeling

Verzoeker vormt geen bedreiging meer voor de openbare veiligheid

Immigrant met langdurige verblijfsstatus

Nadelige gevolgen van de uitwijzing voor zijn echtgenote (tweede verzoekster) en zijn dochters

(LF t. Zamestnik-predsedatel na Darzhavna agentsia za bezhantsite [Changu]) Prejudiciële verwijzing

Asiel‑ en immigratiebeleid

Handvest van de grondrechten van de Europese Unie

Werkingssfeer

Artikelen 1, 4 en 7

Richtlijn 2011/95/EU

Werkingssfeer

Artikelen 2 en 3

Nationale bescherming op humanitaire gronden

Richtlijn 2008/115/EG

Artikel 14

Onmogelijkheid om tot verwijdering over te gaan

Verklaring

Rechten van een illegaal verblijvende derdelander in geval van uitstel van verwijdering

Richtlijn 2013/33/EU

Werkingssfeer

Materiële opvangvoorzieningen