Toegang voor Unieburgers

In het kort

Een Unieburger mag naar België reizen, zowel voor kort verblijf als voor lang verblijf. Er gelden geen andere voorwaarden dan het bewijs van Unieburgerschap.

Grenscontrole

Als je België binnenkomt van buiten de Schengenzone (via de Luchthaven of zeehaven of met de Eurostar), moet je bij de grenscontrole bewijzen dat je een recht hebt op toegang. De controle wordt gedetailleerd beschreven in het Schengenhandboek.

Als Unieburger volg je de grenscontrole voor vrij verkeer. Je wordt niet geregistreerd in het Entry-Exit Systeem (EES).

De Dienst Grenscontrole van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) controleert of je aan de voorwaarden voldoet. Is dat niet het geval, dan weigert DVZ je de toegang en krijg je een beslissing tot terugdrijving (Bijlage 11).

Ook aan de binnengrenzen in de EU worden soms grenscontroles gehouden. In dat geval moet je aan dezelfde voorwaarden voldoen om België binnen te komen, en kan de binnenkomst worden geweigerd.

Voorwaarden voor het recht op toegang voor Unieburgers

Als Unieburger mag je België binnenkomen met het bewijs dat je Unieburger bent. Er zijn geen andere voorwaarden. De binnenkomst kan wel geweigerd worden om redenen van openbare orde, of omdat er een inreisverbod is opgelegd.

Een Unieburger is iemand met de nationaliteit van een land van de EU, een nationaliteit van de EER-landen Noorwegen, IJsland of Liechtenstein, of de nationaliteit van Zwitserland. Voor meer details, zie de pagina "Wie is Unieburger?".

Je moet je Unieburgerschap bewijzen. Dat doe je normaal met een geldig paspoort of een geldige nationale identiteitskaart (niet uitgefaseerd). Als Unieburger heb je geen visum nodig.

Heb je géén geldig paspoort of geldige identiteitskaart? Dan kan je je Unieburgerschap ook bewijzen met een vervallen paspoort of identiteitskaart (niet uitgefaseerd).

Let op! Sinds 3 augustus 2026 zijn sommige oudere identiteitskaarten van Unieburgers uitgefaseerd, omdat ze niet meer voldoen aan de veiligheidsvoorschriften. Een document zonder MRZ-zone bijvoorbeeld, is niet meer geldig. Het is dus mogelijk dat je over een geldige identiteitskaart beschikt, die toch geen voldoende bewijs meer is voor binnenkomst of voor de aanvraag tot inschrijving.

Heb je ook geen vervallen paspoort of identiteitskaart, of enkel een uitgefaseerde identiteitskaart, dan mag je ook met een ander bewijs van identiteit en nationaliteit aantonen dat je Unieburger bent. Dit is bijvoorbeeld een rijbewijs of een verblijfsdocument afgegeven door een lidstaat van de Europese Unie. DVZ beoordeelt elk voorgelegd bewijs individueel. In de praktijk aanvaardt DVZ alleen een document met pasfoto of andere biometrische en veiligheidskenmerken (bijv. vingerafdrukken).

Het principe dat je je burgerschap met alle middelen kan bewijzen werd ook in de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie meermaals bevestigd.

Als je je Unieburgerschap met een vervallen paspoort, vervallen identiteitskaart of ander document aantoont, geeft de dienst Grenscontrole van DVZ je een bijzonder doorlaatbewijs af (bijlage 10quater). De Dienst Vreemdelingenzaken je een administratieve geldboete opleggen van 200 euro.

Sta je aan de grens, en kan je geen voldoende bewijs voorleggen van je Unieburgerschap? Dan moet DVZ Grenscontrole je nog de mogelijkheid geven om de vereiste documenten te bekomen, en om ze je nog te laten bezorgen, binnen een redelijke termijn. Je kan dus vragen om iemand te contacteren die je bovenstaande documenten nog kan bezorgen. Pas als dat niet kan, mag DVZ Grenscontrole de binnenkomst weigeren.

Weigering van toegang voor Unieburgers

DVZ kan je recht op binnenkomst voor kort verblijf alleen weigeren of beëindigen in één van de volgende gevallen: 

  • Je vormt een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid.

    De beslissing moet uitsluitend gebaseerd zijn op je persoonlijk gedrag. Een strafrechtelijke veroordeling is niet voldoende om je binnenkomst of verblijf te weigeren of te beëindigen. Je gedrag moet een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging vormen voor een fundamenteel belang van de samenleving.

  • Je vormt een gevaar voor de volksgezondheid.

    Alleen als je lijdt aan een ziekte in de bijlage bij de Verblijfswet, kan DVZ je binnenkomst weigeren of je verblijf beëindigen. Het gaat om potentieel epidemische ziekten zoals gedefinieerd door de Wereldgezondheidsorganisatie of andere infectieziekten of besmettelijke parasitaire ziekten. Als er ernstige aanwijzingen zijn dat je lijdt aan één van die ziekten, kan DVZ je binnen 3 maanden na je datum van binnenkomst onderwerpen aan een kosteloos medisch onderzoek. DVZ mag die medische onderzoeken niet systematisch opleggen.

  • Je pleegde fraude bij de binnenkomst.

Voordat DVZ je binnenkomst weigert moet het altijd rekening houden met de volgende elementen:
•    de duur van je verblijf in België;
•    je leeftijd;
•    je gezondheidstoestand;
•    je gezins- en economische situatie;
•    je sociale en culturele integratie in België;
•    je banden met het herkomstland.

Een beslissing tot weigering van binnenkomst is een document "Bijlage 11".

Tegen de weigering van toegang kan je een beroep indienen bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Omdat het om een beslissing gaat die genomen wordt aan de grens, gaat het om een urgent beroep.