Fedasil staat in voor de medische kosten
In het kort
Werkwijze Fedasil samen met HZIV sinds 1 april 2026
Het project HZIV4Fedasil is van start gegaan op 1 april 2026 en beoogt een administratieve vereenvoudiging voor de zorgverstrekkers, waardoor de toegang tot medische zorg voor VIB minder tijdsintensief verloopt.
De samenwerking houdt in dat Fedasil dagelijks de nieuw geregistreerde VIB in lijstvorm doorgeeft aan de HZIV, die de VIB toevoegt in het elektronisch dienstenplatform MyCareNet. Via MyCareNet kunnen zorgverstrekkers informatie uitwisselen met de ziekenfondsen. De VIB krijgen in het systeem een pseudo-aansluitingsnummer '691' als verzekerden, omdat het geen echte verzekering bij de HZIV betreft. De HZIV neemt de administratieve taak op om de medische facturen van de betrokken hulpverleners te betalen.
Een geslaagde verificatie door de zorgverstrekker bij MyCareNet betekent dat Fedasil bevoegd is en de kosten ten laste zal nemen. De bevoegdheid van Fedasil is voor minstens 30 dagen geldig, na een vaststelling van een code 691 in MyCareNet.
Tussen de registratie van een verzoek internationale bescherming en het verschijnen van de code 691 in MyCareNet kan er 3-5 werkdagen zitten. Zorgverstrekkers die denken een VIB op consultatie te hebben (bv aan de hand van een bijlage 26) maar die de VIB niet terugvinden in MyCareNet, contacteren best de helpdesk van Fedasil:
- telefonisch bereikbaar van maandag tot vrijdag tussen 9 en 12 uur: 02/213 43 00 (NL) en 02/213 43 25 (FR)
- of via mail medic@fedasil.be
Voor huisartsen en specialisten die werken buitenom een ziekenhuiscontext verandert de werkwijze voorlopig niet: als de zorgverstrekker denkt een VIB op consultatie te hebben, zal er een voorafgaande betalingsverbintenis/requisitoir van Fedasil nodig zijn voor de consultatie. De betalingsverbintenis kan je hier op de website van Fedasil aanvragen. Als de zorg reeds verstrekt is, zonder voorafgaand een requisitoir te hebben aangevraagd, kan de zorgverstrekker ook na de consultatie een aanvraag indienen voor een betalingsverbintenis. Eventueel kan de factuur alsnog opgestuurd worden naar Fedasil, mits een 'attest van spoedeisende zorg' bij de factuur gevoegd wordt, zonder dat er een betalingsverbintenis aangevraagd werd. In zo'n geval is het echter niet zeker dat Fedasil de kosten ten laste gaat nemen, omdat niet zeker geweten is of Fedasil bevoegd was op het moment van de zorgverstrekking. Het Rijksregisternummer en de volledige naam van de patiënt zijn noodzakelijk opdat Fedasil hun bevoegdheid zal kunnen bevestigen.
Voor ziekenhuizen, eerstelijnspsychologen (ELP) die werken onder RIZIV-nomenclatuur en apotheken is er enkel een geslaagde bevestiging nodig in MyCareNet om zekerheid te hebben over de tussenkomst van Fedasil.
Dit geldt voor de medische kosten met een RIZIV-nomenclatuurcode of medicatie die gedekt zijn voor wie verzekerd is bij de publieke ziekteverzekering (en waarvoor de verzekerde enkel een stuk remgeld betaalt). Voor de meeste zorg en medicatie die op de 'pluslijst' van Fedasil staat, is er ook geen betalingsverbintenis nodig. Beide categorieën zorg hebben een 'groene code' in de nieuwe werking.
De apotheker zal voor medicatie op voorschrift zoals gewoonlijk een voorschrift van een arts moeten ontvangen van de cliënt, maar als het medicatie betreft waarvoor er een normale terugbetalingsregeling geldt bij RIZIV, of dat op de 'pluslijst' van Fedasil staat, is er geen betalingsverbintenis/requisitoir van Fedasil nodig. Verificatie via MyCareNet is voldoende.
Kosten waarvoor een toestemming moet verleend worden door een adviserende arts, krijgen in de nieuwe werking een 'oranje code'. Hiervoor is er een aanvraag nodig via het online aanvraagformulier op de website van Fedasil. De adviserende arts van Fedasil behandelt deze vragen en levert een betalingsverbintenis af als de aanvraag goedgekeurd wordt.
Zorg en medicatie die altijd op eigen kosten zijn volgens RIZIV (en waar een verzekerde het volledig bedrag zelf moet betalen), of die op de 'min-lijst' van Fedasil staat, krijgen in de nieuwe werking een 'rode code', en hiervoor komt Fedasil niet tussen. Een uitzondering op deze regeling kan bekomen worden via een aanvraag bij de directeur-generaal van Fedasil.
Lees hier meer over de werkwijze van Fedasil en HZIV voor de begunstigden van de opvang
Welke medische zorg?
Verzoekers om internationale bescherming hebben recht op de medische hulpverlening en verzorging die noodzakelijk is om een leven te kunnen leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid. Dit is opgenomen in de Opvangwet van 12 december 2007. In de praktijk hebben VIB recht op alle prestaties die zijn opgenomen in de RIZIV-nomenclatuur.
Een aantal uitzonderingen hierop zijn opgenomen in het Koninklijk Besluit van 9 april 2007, in de 'plus- en min-lijst van Fedasil'.
Zorg die een goedkeuring nodig heeft van een adviserende arts kan ook voor VIB. Voor een verzekerde bij de publieke ziekteverzekering gebeurt dit via een aanvraag bij de adviserende arts van de eigen mutualiteit. Voor een VIB moet er een aanvraag gedaan worden bij de adviserende arts van Fedasil.
Zorg die niet wordt terugbetaald
Zorg binnen RIZIV-nomenclatuur waar Fedasil níet in tussenkomt:
- orthodontie
- infertiliteitsonderzoek en vruchtbaarheidsbehandeling
- tandprothesen als er geen kauwprobleem is
- zuiver esthetische ingrepen, tenzij voor reconstructie na heelkunde of trauma
- tandverzorging of -extracties onder algemene verdoving
Zorg die wel wordt terugbetaald
Zorg buiten de RIZIV-nomenclatuur waar Fedasil wél in tussenkomt, omdat die tot het dagelijks leven behoort:
- Geneesmiddelen categorie D die geregistreerd zijn in België en die door een arts voorgeschreven zijn op stofnaam (behalve medicatie ter behandeling van impotentie).
- Sommige geregistreerde geneesmiddelen D zonder voorschrift van een arts (antacida, spasmolytica, anti-emetica, antidiarreïca, middelen bij buccofaryngelae aandoeningen, analgetica en antipyretica zoals paracetamol, acetylsalicylzuur, ibuprofen 400 mg, natiumnaproxen 220 mg) die vergoedbaar zijn volgens de goedkoopste variant van het actieve middel.
- Tandextracties
- Tandprothesen voor het herstellen van de kauwfunctie.
- Brillen voor kinderen, voorgeschreven door een oogarts (geen bi-, multifocale of gekleurde glazen).
- Brillen voor volwassenen vanaf refractie-afwijking 1D aan het beste oog, voorgeschreven door een oogarts (geen bi-, multifocale of gekleurde glazen).
- Geadapteerde melk voor zuigelingen wanneer borstvoeding niet mogelijk is.
In het belang van de patiënt, en als dit nodig is voor een leven conform de menselijke waardigheid, kan de directeur-generaal van Fedasil van de lijst afwijken.
VIB hebben ook recht op psychologische begeleiding. Fedasil betaalt dit terug als een arts de nood van een consult bij de psycholoog bepaalt. Hiervoor hanteert Fedasil homogene tarieven. Meer info hierover staat in de nota die Fedasil hierover publiceerde op 1 september 2014.
Medische zorg bij toewijzing opvang
Fedasil komt tussen in de medische kosten voor bewoners in een opvangcentrum, een Federaal opvanginitiatief (FOI) of een opvangplaats beheerd door NGO’s, gelijk bv het Rode Kruis. Ofwel krijgt de bewoner de nodige zorg bij de medische dienst van de opvangstructuur, ofwel geeft de opvangstructuur een betalingsverbintenis mee (een 'requisitorium') voor een afspraak bij een huisarts of specialist die werkt buitenom een ziekenhuiscontext, bv een tandarts of bij bloedafname en daarbij horende laboratoriumkosten.
Voor afspraken in een ziekenhuis of bij een eerstelijnspsycholoog (ELP) die werkt onder RIZIV-conventie, of om medicatie af te halen bij de apotheek, is er sinds de nieuwe werkwijze op 1 april 2026 geen aanvraag voor een betalingsverbintenis nodig voor zorg onder de RIZIV nomenclatuur/medicatie dat normaal ook vergoed wordt voor verzekerden, en voor zorg die valt onder de 'pluslijst' van Fedasil. Een geslaagde verificatie door de zorgverstrekker in MyCareNet betekent dat Fedasil bevoegd is en de kosten ten laste zal nemen. De bevoegdheid van Fedasil is voor minstens 30 dagen geldig, na een vaststelling van een code 691 in MyCareNet.
De facturatie gebeurt elektronisch binnen het platform voorzien voor de samenwerking tussen HZIV en Fedasil. In een overgangsperiode tot 1 augustus 2026 mag het ziekenhuis nog papieren facturen versturen naar Fedasil.
Als de VIB in een Lokaal Opvanginitiatief (LOI) verblijft in het beheer van een OCMW, komt het OCMW tussen voor de medische kosten bij behoeftigheid. De maatschappelijk werker van het OCMW geeft een betalingsverbintenis mee en verwijst de VIB door naar een zorgverstrekker. POD-MI betaalt deze medische kosten terug aan het OCMW volgens RIZIV-nomenclatuur. Eventuele medische kosten die gedekt zijn door door het Koninklijk besluit van 9 april 2007 (de 'plus-lijst' van Fedasil) kunnen betaald worden via de forfaits die het OCMW ontvangen voor de LOI-plaatsen die ze voorzien, ook al zijn ze niet bezet.
Voor VIB die verblijven in het SOI van Gent, komt Fedasil via de Stad Gent tussen voor de medische kosten. De medewerker van het SOI geeft een betalingsverbintenis mee en verwijst door naar een zorgverstrekker.
Lees in de FAQ van Fedasil meer over de werking in de centra in verband met de vergoeding van medische zorg sinds 1 april 2026.
Medische zorg zonder opvang en met een code 'no-show'
De VIB krijgt de vermelding code 207 ‘no show’ in het wachtregister als die:
- toegewezen is aan een opvangstructuur, maar ervoor kiest om elders te gaan wonen
- een meervoudig verzoek om internationale bescherming heeft ingediend
- door overbezetting van het opvangnetwerk geen opvang krijgt. Dit is een oneigenlijke code 'no show'
Als VIB met een vermelding ‘no show’ onder de code 207 is er recht op medische en psychologische begeleiding waarvoor Fedasil tussenkomt via hun Cel Medische Kosten. Er is geen recht op financiële steun van een OCMW.
Bij een bezoek aan een huisarts, of een specialist buitenom een ziekenhuiscontext (bv een tandarts/voor een labotest/...) vraagt de VIB of de zorgverstrekker vooraf een betalingsverbintenis/requisitoir bij de Cel Medische Kosten van Fedasil via het online formulier
Een voorafgaande aanvraag is nodig voor alle medische handelingen en voorschriften van alle medicatie bij deze zorgverstrekkers. Als er een dringende medische situatie zich voordoet - en waar de VIB niet kan wachten op een betalingsverbintenis vóór de consultatie - kan de zorgverstrekker of de VIB best na de consultatie of behandeling alsnog een requisitoir aanvragen. Mogelijks kan er ook een ‘attest van spoedeisende zorg’ opgesteld worden door de arts en samen met de factuur achteraf opgestuurd worden naar Fedasil, zonder dat er een betalingsverbintenis aangevraagd werd. In zo'n geval is het echter niet zeker dat Fedasil de kosten ten laste gaat nemen, omdat niet zeker geweten is of Fedasil bevoegd was op het moment van de zorgverstrekking. Het Rijksregisternummer en de volledige naam van de patiënt zijn noodzakelijk opdat Fedasil hun bevoegdheid zal kunnen bevestigen.
Verwar het attest 'spoedeisende zorg' niet met het attest van 'dringende medische hulp' voor mensen zonder wettig verblijf.
De zorgverstrekker stuurt de factuur op naar de Cel Medische Kosten, die zorgt voor de betaling:
Fedasil
De dienst Procesbeheer
Kartuizerstraat 21, 1000 Brussel
02 213 43 00 (NL)
02 213 43 25 (F)
medic@fedasil.be
Bij een afspraak in een ziekenhuis of bij een eerstelijnspsycholoog (ELP) die werkt onder RIZIV-conventie, of om medicatie af te halen bij de apotheek is geen betalingsverbintenis voorafgaand aan de consultatie/behandeling/aflevering nodig, zolang deze valt onder de 'groene code' in de samenwerking tussen HZIV en Fedasil, die in werking is sinds 1 april 2026. De meeste zorg en medicatie opgenomen in de Fedasil 'pluslijst' en de behandelingen en medicatie die vergoed wordt volgens RIZIV-nomenclatuur valt onder de groene code.
Een geslaagde verificatie door de zorgverstrekker bij MyCareNet betekent dat Fedasil bevoegd is en de kosten ten laste zal nemen. De bevoegdheid van Fedasil is voor minstens 30 dagen geldig, na een vaststelling van een code 691 in MyCareNet.
Voor behandelingen en medicatie die een akkoord nodig heeft van een adviserende arts - dit heeft de 'oranje code' in de samenwerking tussen HZIV en Fedasil - is er wél een voorafgaande aanvraag via het online formulier op de website van Fedasil nodig.
Lees meer in deze FAQ van Fedasil over de medische kosten van VIB no-show
Klachtenprocedures en beroepsmogelijkheden
Als je klachten hebt over de levensomstandigheden in je opvangstructuur, en ook over de medische begeleiding, kan je een klacht indienen bij
- de directeur
- de verantwoordelijke van de opvangstructuur
Als je na 7 dagen geen antwoord krijgt op je klacht, kan je je schriftelijk richten tot de Directeur-Generaal van Fedasil. Als je in een opvangstructuur verblijft die beheerd wordt door een partner van Fedasil, moet je je richten tot de specifiek daarvoor aangeduide persoon.
Je krijgt binnen de 30 dagen antwoord op je klacht.
Als je meent dat jou ten onrechte bepaalde noodzakelijke medische zorg wordt ontzegd, dan kan je een beroep tot herziening indienen:
- bij de OCMW-raad, als je verblijft in een LOI.
- bij de directeur-generaal van Fedasil voor alle andere gevallen.
Je moet het beroep tot herziening instellen binnen 5 dagen.
De OCMW-raad of de directeur-generaal van Fedasil moet binnen 30 dagen, te rekenen vanaf de indiening van het beroep, een beslissing nemen. Als er een beroep is ingediend bij Fedasil, moet een arts advies geven.
Bij een negatieve beslissing of bij afwezigheid van een beslissing binnen 30 dagen, kan je beroep instellen bij de arbeidsrechtbank. Dat moet je binnen 3 maanden na de beslissing doen.
Vrije keuze van zorgverstrekker?
Fedasil is bevoegd om zelf de medische begeleiding te verzekeren in de opvangcentra, maar als bewoner heb je recht om een externe huisarts te consulteren. Zo wordt de vrije keuze van zorgverstrekker gerespecteerd.
In de praktijk is dit recht op vrije keuze van zorgverstrekker moeilijk uit te oefenen, want je moet zelf de medische kosten betalen als je niet door het opvangcentrum naar deze arts werd doorverwezen.
Fedasil kan overeenkomsten afsluiten met plaatselijke huisartsenkringen om zo de zorgcontinuïteit te verzekeren in de medische begeleiding van de personen in (of toegewezen aan) hun opvangcentra.
Fedasil moet voor de opvangcentra dezelfde principes hanteren als de principes die de Orde van Geneesheren adviseerde voor de wachtdienst in de gevangenissen (Advies, nr. 128) en de werking van de medische dienst in een ‘repatriëringcentrum’ (Advies, nr. 122). Dit om de zorgcontinuïteit te garanderen (Advies van Orde van Geneesheren, nr. 129). De Orde bevestigde dit in een correspondentie van 6 mei 2010.