Medische kosten als verzoeker internationale bescherming

In het kort

In veel gevallen is een opvangstructuur in beheer van Fedasil bevoegd voor de medische kosten van een verzoeker om internationale bescherming. Een VIB zonder toewijzing naar een opvangstructuur maar met een code 207 'no-show' in het Rijksregister heeft ook recht op medische zorg via Fedasil. Afhankelijk van de persoonlijke situatie van de VIB en van het verloop van de procedure, kan er via tewerkstelling recht zijn op aansluiting bij de publieke ziekteverzekering in België. Wanneer de verzoeker uitgeprocedeerd is kan de regeling voor dringende medische hulp (DMH) via het OCMW van toepassing zijn.

Fedasil veranderde de werkwijze rond medische kosten op 1 april 2026 

De veranderde werkwijze slaat op VIB in een collectieve opvangstructuur en VIB met een code 'no-show' in het Rijksregister. Voor VIB in een LOI in beheer van een OCMW is dit niet van toepassing. De werkwijze hanteert een kleurencode groen/oranje/rood, waarbij er een vrijstelling is van voorafgaande goedkeuring (requisitoir) voor de medicatie en zorg met een groene code verleend in een ziekenhuiscontext, of door Eerstelijnspsychologen die werken onder RIZIV-nomenclatuur, en voor apotheken.

Hoe herken je een verzoeker om internationale bescherming?

De volgende documenten kunnen een aanwijzing zijn van het statuut. Het is van belang om te letten op de geldigheid van de aanwezige documenten.

  • Bijlage 26 (of bijlage 25, bij aanvraag aan een landgrens)

  • Attest van Immatriculatie met een geldigheid van 4 maanden, en dan telkens verlengd met 8 maanden, tot beslissing

  • Bijlage 26quater of 25quater (België is niet bevoegd voor de aanvraag - Dublinverordening/'AMMR' na 12/6/26)
  • Bijlage 26quinquies of 25quinquies (volgend verzoek)

Medische kosten als verzoeker om internationale bescherming

Verzoekers om internationale bescherming (VIB, voorheen 'asielzoekers') hebben recht op medische zorg als 'begunstigden van de opvang'. Hoe de medische zorg geregeld is, en de invulling ervan, is afhankelijk van de opvangsituatie. Een VIB is verplicht om aan te sluiten bij de Belgische publieke ziekteverzekering als die formeel tewerkgesteld is.

De VIB verblijft in een toegewezen opvangstructuur (code 207 opvangstructuur)

Fedasil komt tussen in de medische kosten als de VIB verblijft in een opvangcentrum, een Federaal opvanginitiatief (FOI) of een opvangplaats in beheer van een opvangpartner van Fedasil (bv het Rode Kruis/Caritas/Croix Rouge). De medische zorg kan voorzien worden bij de medische dienst van de opvangstructuur, of bij een zorgverstrekker buiten het centrum, waarvoor de opvangstructuur in geval van consultaties buitenom een ziekenhuiscontext een betalingsverbintenis meegeeft (een 'requisitorium').

Als de VIB in een Lokaal Opvanginitiatief (LOI) verblijft in het beheer van een OCMW, komt het OCMW tussen voor de medische kosten bij behoeftigheid. De maatschappelijk werker van het OCMW geeft een betalingsverbintenis mee en verwijst door naar een zorgverstrekker.

Als de VIB in het SOI Gent verblijft, komt Fedasil via de Stad Gent tussen voor de medische kosten. De medewerker van het SOI geeft een betalingsverbintenis mee en verwijst door naar een zorgverstrekker.

De VIB verblijft niet in een opvangstructuur (code 207 ‘no show’)

De vermelding code 207 ‘no show’ in het wachtregister komt voor als de VIB:

  • is toegewezen aan een opvangstructuur, maar kiest ervoor om elders te gaan wonen
  • een meervoudige verzoek om internationale bescherming heeft ingediend
  • door de overbezetting van het opvangnetwerk bij aanmelding geen opvang krijgt. Dit is een oneigenlijke code 'no show' 

Een VIB met een vermelding ‘no show’ bij de code 207 heeft recht op medische en psychologische begeleiding waarvoor Fedasil tussenkomt. De VIB heeft in dit geval geen recht op financiële steun van een OCMW.

Bij een consultatie bij de huisarts/specialist die buitenom een ziekenhuiscontext werkt (bv een tandarts, of een labo voor bloedafname) vraagt de VIB of de zorgverstrekker vooraf een betalingsverbintenis aan bij de Cel Medische Kosten van Fedasil via het online formulier op de website van Fedasil. Dit is nodig voor alle medische consultaties, ingrepen en medicatie. De facturatie gebeurt via een klassieke factuur die opgestuurd wordt naar de Cel Medische Kosten:

Fedasil
De dienst Procesbeheer
Kartuizerstraat 21, 
1000 Brussel

Bij een dringende medische situatie waarbij een consultatie/behandeling bij een huisarts of bv een tandarts nodig is - en waar de VIB niet kan wachten op een betalingsverbintenis vóór de consultatie -  kan de zorgverstrekker best een betalingsverbintenis/requisitoir opvragen zo snel mogelijk na de behandeling. Eventueel kan de factuur alsnog opgestuurd worden naar Fedasil, mits een 'attest van spoedeisende zorg' bij de factuur gevoegd wordt, zonder dat er een betalingsverbintenis aangevraagd werd. In zo'n geval is het echter niet zeker dat Fedasil de kosten ten laste gaat nemen, omdat niet zeker geweten is of Fedasil bevoegd was op het moment van de zorgverstrekking. Het Rijksregisternummer en de volledige naam van de patiënt zijn noodzakelijk opdat Fedasil hun bevoegdheid zal kunnen bevestigen. 

Verwar het 'attest spoedeisende zorg' in zo'n geval niet met het attest 'dringende medische hulp' voor mensen zonder wettig verblijf.

Bij een zorgverstrekking met een 'groene code' binnen een ziekenhuis, of door een eerstelijnspsycholoog (ELP) die werkt onder RIZIV-nomenclatuur, of bij het afleveren van medicatie met een 'groene code' bij een apotheek is er geen voorafgaande betalingsverbintenis nodig sinds de nieuwe werkwijze in voege op 1 april 2026. Een geslaagde verificatie door de zorgverstrekker/apotheker bij MyCareNet betekent dat Fedasil bevoegd is en de kosten ten laste zal nemen. De bevoegdheid van Fedasil is voor minstens 30 dagen geldig, na een vaststelling van een code 691 in MyCareNet. De facturatie gebeurt via MyCareNet, waarbij HZIV de zorgverstrekker rechtstreeks betaalt. 

Onder de 'groene code' valt medicatie en zorg die onder RIZIV terugbetaald wordt (en waarvoor verzekerden enkel het remgeld hoeven betalen), en de meeste zorg/medicatie die op de pluslijst van Fedasil staat. Kosten waarvoor een toestemming kan verleend worden via een adviserende arts, krijgen in de nieuwe werking een 'oranje code'. Hiervoor is er een aanvraag om toestemming via de adviserende arts van Fedasil nodig via het online formulier.

Lees in de FAQ van Fedasil meer over medische zorg voor VIB met een code 'no-show' in het Rijksregister

Bij vragen en onduidelijkheden omtrent de nieuwe werking, of bij specifieke casussen kan de hulpverlener terecht bij de helpdesk van Fedasil: 
Telefonisch te bereiken op werkdagen tussen 9-12
02 213 43 00 (NL)
02 213 43 25 (F)
medic@fedasil.be

Je hebt een 'niet-toewijzing' (geen code 207)

Een beslissing van niet-toewijzing aan een opvangstructuur kon tot 2 augustus 2025 om 2 redenen, maar komt niet vaak voor:

  • individuele bijzondere omstandigheden, bv: je doet een verzoek om internationale bescherming tijdens een legaal verblijf of je kan gaan wonen bij kernfamilie met verblijfsrecht
  • de verzadiging van het opvangnetwerk

Als een VIB geen code 207 in het wachtregister heeft en bovendien behoeftig is, komt het OCMW tussen voor je medische kosten in het kader van maatschappelijke dienstverlening. De overheid wilt echter vermijden dat VIB terechtkomen bij de OCMW voor maatschappelijke dienstverlening, en daarom is het zeer uitzonderlijk dat een VIB zonder code 207 in het rijksregister ingeschreven staat.

Je verzoek is afgewezen

Als je nog in een opvangstructuur verblijft kan je beroep blijven doen op de medische begeleiding van je opvangstructuur, tot 30 dagen na het betekenen van je negatieve beslissing.

Als je niet in een opvangstructuur verblijft en met een code 207 ‘no-show’ zit, kan je de medische kosten verhalen op de cel Medische kosten van Fedasil, tot 30 dagen na het betekenen van je negatieve beslissing.

Als je niet in een opvangstructuur verblijft wegens een ‘niet-toewijzing’ van een code 207, kan je de medische kosten blijven verhalen bij het OCMW die instaat voor je maatschappelijke dienstverlening, tot 30 dagen na het betekenen van je negatieve beslissing.

Als de 30 dagen verstreken zijn en je bent zonder wettig verblijf, heb je recht op dringende medische hulp via het OCMW van je gewoonlijke verblijfplaats.

Uitzonderlijk kan je nog recht hebben op tegemoetkomingen van je ziekteverzekering, bij voorbeeld als je in het verleden recht op verzekering had, en het nu doorloopt via 'uitlooprecht' - mits betaling van de kwartaalbijdragen.