Terugbetaling medische kosten van verzoekers om internationale bescherming: nieuwe werkwijze Fedasil

Werkwijze sinds 1-4-2026: algemene principes

Het project HZIV4Fedasil is van start gegaan op 1 april 2026 en beoogt een administratieve vereenvoudiging voor de zorgverstrekkers, waardoor de toegang tot medische zorg voor VIB minder tijdsintensief verloopt. 

Deze samenwerking tussen HZIV en Fedasil houdt in dat Fedasil dagelijks de nieuw geregistreerde VIB in lijstvorm doorgeeft aan de HZIV. Deze voegt de VIB vervolgens toe in het elektronisch dienstenplatform MyCareNet. Via MyCareNet kunnen zorgverstrekkers informatie uitwisselen met de ziekenfondsen. De VIB krijgen in het systeem een pseudo-aansluitingsnummer '691' als verzekerden, omdat het geen echte verzekering bij de HZIV betreft. De HZIV neemt de administratieve taak op om de medische facturen van de betrokken hulpverleners te betalen.

Een geslaagde verificatie door de zorgverstrekker bij MyCareNet betekent dat Fedasil bevoegd is en de kosten ten laste zal nemen. De bevoegdheid van Fedasil is voor minstens 30 dagen geldig, na een vaststelling van een code 691 in MyCareNet.

Tussen de registratie van een verzoek internationale bescherming en het verschijnen van de code 691 in MyCareNet kan er 3-5 werkdagen zitten. Zorgverstrekkers die denken een VIB op consultatie te hebben - bijvoorbeeld aan de hand van een bijlage 26 - maar die de VIB niet terugvinden in MyCareNet, contacteren best de helpdesk van Fedasil:

• telefonisch bereikbaar van maandag tot vrijdag tussen 9 en 12 uur: 02/213 43 00 (NL) en 02/213 43 25 (FR)
• of via mail medic@fedasil.be 

Wie structurele problemen en knelpunten vaststelt kan dit beter melden bij het hoofdkantoor van de medische dienst van Fedasil:

• via mail FHQ_med@fedasil.be

Nieuwe werkwijze voor ziekenhuizen, ELP en apotheken

Voor ziekenhuizen, eerstelijnspsychologen die werken onder RIZIV-nomenclatuur en apotheken is er enkel een geslaagde bevestiging nodig in MyCareNet om zekerheid te hebben over de tussenkomst van Fedasil. 

Dit geldt voor de medische kosten met een RIZIV-nomenclatuurcode en medicatie die gedekt zijn voor wie verzekerd is bij de publieke ziekteverzekering (en waarvoor de verzekerde enkel een stuk remgeld betaalt). Voor de meeste zorg en medicatie die op de 'pluslijst' van Fedasil staat, is er ook geen betalingsverbintenis nodig. Beide categorieën zorg hebben een 'groene code' in de nieuwe werking. 

De apotheker zal voor medicatie op voorschrift zoals gewoonlijk een voorschrift van een arts moeten ontvangen van de cliënt, maar als het medicatie betreft waarvoor er een normale terugbetalingsregeling geldt bij RIZIV, of die op de 'pluslijst' van Fedasil staat, is er geen betalingsverbintenis/requisitoir van Fedasil nodig. Verificatie via MyCareNet is voldoende. Voor apothekers is ook meteen zichtbaar welke medicatie vergoed wordt voor patiënten met pseudo-aansluitingsnummer 691, dit is geïntegreerd in hun software. Ze hoeven de kleurencodes dus niet na te gaan. 

Kosten waarvoor een toestemming moet verleend worden door een adviserende arts, krijgen in de nieuwe werking een 'oranje code'. Hiervoor is er een aanvraag nodig via het online aanvraagformulier op de website van Fedasil. De adviserende arts van Fedasil behandelt deze vragen en levert een betalingsverbintenis af als de aanvraag goedgekeurd wordt. 

Zorg en medicatie die altijd op eigen kosten zijn volgens RIZIV (en waar een verzekerde het volledig bedrag zelf moet betalen), én die niet is opgenomen in de ‘plus-lijst’ van Fedasil, of die op de 'min-lijst' van Fedasil staat, krijgen in de nieuwe werking een 'rode code', en hiervoor komt Fedasil niet tussen. Een uitzondering op deze regeling kan bekomen worden via een aanvraag bij de directeur-generaal van Fedasil.

In een overgangsfase tot 31-8-2026 voorziet Fedasil in de mogelijkheid voor de ziekenhuizen en de eerstelijnspsychologen (ELP) om klassieke facturen alsnog naar Fedasil te sturen. Dit was de standaardwerkwijze vóór 1 april 2026.

Nieuwe werkwijze ook voor huisartsen en tandartsen buiten de ziekenhuiscontext vanaf 30-6-26 

Huisartsen, en specialisten die werken buiten een ziekenhuiscontext werden niet meteen meegenomen in de nieuwe werkwijze, maar moesten de voorafgaande betalingsverbintenis/requisitoir van Fedasil nog steeds aanvragen vóór de consultatie, via het online formulier op de website van Fedasil .

Ondertussen ging het project HZIV4Fedasil de tweede fase in op30-6-26, waardoor ook huisartsen en tandartsen via MyCareNet de bevestiging van bevoegdheid Fedasil kunnen vaststellen, en de facturatie elektronisch loopt via HZIV. Andere specialisten buiten de ziekenhuiscontext hebben nog geen toegang tot de pseudo-aansluitingsnummer 691 in het systeem. 

Ook voor deze zorgverstrekkers geldt vanaf dan dat een aanvraag via het formulier enkel nodig is indien de zorg een toestemming vergt van een adviserende arts, en dus een ‘oranje code’ heeft in het systeem.

Bijna alle zorg verstrekt door huisartsen hebben een ‘groene code’ en vergen in sé geen voorafgaande aanvraag om een betalingsverbintenis. Huisartsen die werken binnen een ‘forfaitair systeem’, en prestaties die vallen onder forfaitaire honoraria (bv GMD, zorgtraject) krijgen in deze werking echter een ‘oranje code’ en vergen dus altijd een aanvraag via het formulier van Fedasil. Als de huisarts in een forfaitair systeem echter kan factureren per prestatie, en valt dit onder de zorg met groene code, is er geen nood aan een voorafgaande betalingsverbintenis

Voor de tandartsen die werken buiten een ziekenhuiscontext gelden dezelfde voorwaarden voor zorg als voor tandartsen die in een ziekenhuis werken. Bij zorg met een oranje code (bv uitneembare tandprotheses, tandextractie onder algemene anesthesie…) is een aanvraag om akkoord van de adviserende arts nodig via het formulier.

De nomenclatuurcodes en de kleurencodes kunnen geconsulteerd worden via de zoekfunctie Nomenclatuur Lookup op de website van Fedasil.

In een overgangsperiode tussen 30-6-26 en 31-12-26 mogen huisartsen en tandartsen die nog niet elektronisch factureren ook op de klassieke manier een betalingsverbintenis/ requisitoir aanvragen via het formulier op de website van Fedasil. Bij zorg met een ‘groene code’ gaat er dan tóch een requisitoir afgeleverd worden, en kan de facturatie nadien opgestuurd worden naar Fedasil samen met de betalingsverbintenis.

Voor hulpverleners die VIB assisteren bij nood aan medische zorg, adviseert Fedasil om een requisitoir op voorhand te blijven aanvragen in de overgangsperiode, tenzij het duidelijk is dat de zorgverstrekker elektronisch kan factureren.

Bij onduidelijkheden best de helpdesk van Fedasil contacteren:

• telefonisch bereikbaar van maandag tot vrijdag tussen 9 en 12 uur: 02/213 43 00 (NL) en 02/213 43 25 (FR)
• of via mail medic@fedasil.be 

Vragen en knelpunten uit de eerste fase

In de praktijk rijzen een aantal vragen en knelpunten waarvoor Fedasil oplossingen zoekt en uitwerkt:

Zorgverstrekkers in ziekenhuizen, ELP en apothekers die tóch een betalingsverbintenis willen zien vóór ze zorg/medicatie verstrekken

Bij zorgverstrekkers in ziekenhuizen, ELP en apothekers waar er onrust is over de betaling van de geleverde diensten als een VIB verschijnt zonder betalingsverbintenis van Fedasil, zal vooral de nieuwe werkwijze in de praktijk soelaas moeten bieden, met tijdige betalingen van de facturen door HZIV:

• Een betalingsverbintenis via het online aanvraagformulier is voor deze zorgverstrekkers niet meer mogelijk. Een geslaagde bevestiging via MyCareNet  volstaat, en is bedoeld als een administratieve vereenvoudiging voor alle betrokkenen.

Risico: drempelverhoging en minder toegankelijke medisch zorg voor VIB

• VIB lopen het risico weggestuurd’ te worden zonder afspraak/consultatie wanneer loketmedewerkers en zorgverstrekkers een VIB niet ‘herkennen’ (bijvoorbeeld de bijlage 26 niet herkennen). Er zal immers geen expliciete verwijzing van Fedasil meer zijn voor de medische kosten.
• De vraag rijst daarom of er via Fedasil Dispatching of via DVZ in een overgangsfase een kaart of flyer meegegeven kan worden met de VIB die zich hebben geregistreerd bij DVZ, als tijdelijke oplossing. Een link op die kaart naar de juiste werkwijze op de website van Fedasil, en hoe de identificatie van de VIB via MyCareNet verloopt, kan eventueel voor duidelijkheid zorgen tot de nieuwe werkwijze voldoende bekend is onder de betrokken zorgverstrekkers. 

Verzoekers die aangesloten zijn bij een mutualiteit: mogelijk hogere kosten voor VIB

VIB kunnen aangesloten zijn bij de publieke ziekteverzekering in België, via tewerkstelling of als persoon ten laste bijvoorbeeld. Voor VIB die werken is aansluiting bij een mutualiteit verplicht, zoals voor iedereen die werkt. Soms is de tewerkstelling zeer kort of betreft het weinig uren tewerkstelling per week, waardoor het inkomen laag of kortstondig is. Fedasil kan in geval van een aansluiting bij een mutualiteit het remgeld ten laste nemen. In de praktijk blijkt het redelijk complex om het remgeld te verhalen bij Fedasil:

• De zorgverstrekker ziet in geval van aansluiting bij de klassieke ziekteverzekering het aansluitingsnummer van de mutualiteit in MyCareNet, maar ziet niet dat het een VIB/begunstigde van de opvang betreft waarvoor Fedasil bevoegd is. De code ‘691’ is ondergeschikt aan een echte aansluiting bij een mutualiteit. Het persoonlijk aandeel zal dan naar de patiënt verstuurd worden, die mogelijks niet in staat is om de factuur te betalen.
• Bij een ziekenhuisfactuur met remgeld mag de VIB deze rechtstreeks versturen naar Fedasil zonder het remgeld zelf eerst te betalen. Let op: Fedasil neemt geen supplementen ten laste!
• Bij remgeld voor medicatie is er een ‘BVAC-attest’ (bijkomende verzekering/assurance complémentaire) van de apotheker nodig voor de terugvordering. De VIB betaalt de kost, en stuurt het BVAC-attest en de factuur naar Fedasil voor terugbetaling.
• In geval dat de VIB zelf de volledige factuur of het remgeld heeft betaald, kan hij of zij het remgeld later terugvorderen van Fedasil, mits voorleggen van een betalingsbewijs.

'Weigeringen' wegens niet-noodzakelijke aanvraag van requisitorium

Als voor prestaties en medicatie met groene code een requisitorium wordt aangevraagd, volgt een “weigering” omdat een requisitorium daarvoor niet hoeft aangevraagd te worden.

Deze “weigering” is dus eigenlijk een goedkeuring, wat zeer verwarrend kan zijn. Het systeem van Fedasil laat momenteel enkel toe om aanvragen goed te keuren of te weigeren. Een derde optie “niet-noodzakelijke aanvraag” komt er in september. Dit vraagt een ICT-aanpassing.

In afwachting daarvan heeft Fedasil ervoor gekozen deze aanvragen te “weigeren” om te vermijden dat er aanvragen ingediend blijven worden voor prestaties en medicatie met groene code. De tekst van deze “weigeringen” zou wel verduidelijkt worden. Hoe dan ook kan de zorgverstrekker zeker zijn van betaling als de patiënt een pseudo-aansluitingsnummer 691 heeft én het prestaties of medicatie met groene code betreft.

Het is begrijpelijk dat zorgverstrekkers duidelijkheid over de betaling willen, zeker als het om hoge medische kosten gaat. Dit gaat niet enkel over de eigen prestaties maar bijvoorbeeld ook over doorverwijzingen vanuit het ziekenhuis naar een revalidatiecentrum. Patiënten blijven nu vaak langer dan aangewezen in het ziekenhuis, omdat het revalidatiecentrum de patiënt pas wil overnemen na duidelijkheid over de betaling. Revalidatieziekenhuizen kunnen het pseudo-aansluitingsnummer 691 zien in MyCareNet. Voor andere revalidatiecentra is HZIV4Fedasil nog niet beschikbaar, zij hebben dus nog requisitoria nodig.

Lees hier meer over de werkwijze van Fedasil en HZIV voor de begunstigden van de opvang.