Kan een online huwelijk erkend worden in België?

Beoordeling rechtsgeldigheid buitenlands online huwelijk

Volgens artikel 27 Wetboek Internationaal Privaatrecht (WIPR) wordt de geldigheid van een buitenlands huwelijk in België beoordeeld aan de hand van het recht dat op grond van het Wetboek Internationaal Privaatrecht van toepassing is. Om te weten wat het toepasselijk recht is, wordt een onderscheid gemaakt tussen de grondvoorwaarden (artikel 46 WIPR) enerzijds en de vormvoorwaarden (artikel 47 WIPR) anderzijds. 

• voor de beoordeling van de grondvoorwaarden moet men kijken naar het nationale recht van elke echtgenoot.
• voor de vormvereisten van een huwelijk moet men echter kijken naar het recht van de plaats van huwelijkssluiting.

Dit onderscheid is ook in de beoordeling van online huwelijken cruciaal. Wat betreft de vorm, en dus het digitaal karakter van het huwelijk, is het recht van de plaats van huwelijkssluiting van toepassing. Indien het volgens het plaatselijk recht mogelijk is om een online huwelijk af te sluiten, is het digitaal karakter op zich dus geen weigeringsgrond. 

Naast de rechtsgeldigheid overeenkomstig het toepasselijk recht, mag er verder ook geen sprake zijn van wetsontduiking, of strijdigheid met de openbare orde (artikel 31 § 1 WIPR).

Online huwelijk tussen Belgische en Amerikaanse partner

In het voorliggende geval gaat het om een huwelijk tussen een Belgische vrouw en een Amerikaanse man, voltrokken via een online ceremonie met een bevoegde ambtenaar in Utah. De gemeente weigerde het huwelijk te erkennen , ondanks een positief advies van het openbaar ministerie.  De gemeente twijfelde vooral over de vervulling van de grondvoorwaarden, meer bepaald: 

• of de vereiste de toestemming wel aanwezig was (artikel 146 BW)
• er sprake was van de intentie om een duurzame levensgemeenschap aan te gaan (artikel 146bis BW)

Analyse familierechtbank Hasselt

De rechtbank herbekijkt alle toetsingsgronden en oordeelt dat er in dit geval geen reden is om aan te nemen dat niet aan de vormelijke geldigheidsvereisten van het recht van Utah werd voldaan. Dat recht voorziet in een efficiënte administratieve procedure vooraleer er een huwelijk kan worden voltrokken. Er dient eerst een huwelijksvergunning aangevraagd te worden waarbij de ambtenaar de persoonlijke gegevens van de kandidaat-echtgenoten behoorlijk controleert (zie UT Code § 30 1 -8). 

Op de grondvoorwaarden dient voor beide echtgenoten nagegaan te worden of hun nationale recht is gerespecteerd. Voor de Belgische vrouw is het Belgische recht van toepassing, met onder meer artikel 146 BW dat stelt dat er geen huwelijk is wanneer er geen toestemming is. Op dit punt was de gemeente niet overtuigd. De rechtbank oordeelt echter, in het verlengde van het onderzoek van het openbaar ministerie, dat betrokkene wel degelijk vrij en met kennis van zaken haar toestemming heeft verleend. Op dezelfde manier is er geen aantoonbare reden om te oordelen dat er in dit geval geen intentie zou zijn om een duurzame levensgemeenschap aan te gaan. 

Aangezien er verder ook geen aanwijzingen zijn van wetsontduiking, of strijdigheid met de openbare orde, erkent de rechtbank het huwelijk.

Erkenning mogelijk als voorwaarden WIPR voldaan

Online huwelijken kunnen in België erkend worden als voldaan is aan de voorwaarden van het WIPR. De vorm wordt beoordeeld naar het recht van de plaats van huwelijkssluiting, in dit geval Utah, waar online huwelijken effectief mogelijk en gereglementeerd zijn. Voor ieder van de echtgenoten moet vervolgens nagegaan worden of ook de grondvoorwaarden vervuld zijn overeenkomstig zijn of haar nationale recht. Als er verder geen aanwijzingen zijn van wetsontduiking, of strijdigheid met de openbare orde, kan een dergelijk huwelijk erkend worden.