Medische kosten als Unieburger

• een ID document van een van de EU lidstaten
• een bijlage 19 (opstartdocument voor inschrijving in het Rijksregister als Unieburger, goed letten op de hoedanigheid!)
• een elektronische EU kaart

Let op: op deze pagina bespreken we niet de risico's voor het verblijfsrecht bij het ontvangen van OCMW-steun. Lees meer over de mogelijke impact van OCMW-steun op je verblijfsrecht als Unieburger.

Publieke ziekteverzekering in het buitenland

Als Unieburger met een bijlage 19 heb je vaak nog een publieke ziekteverzekering in je lidstaat van herkomst. De publieke ziekteverzekeringen van de lidstaten komen in principe tussen voor onverwachte medische kosten in een andere lidstaat. Dit is zeker zo in kort verblijf (90 dagen) als Unieburger, maar vaak is er nog dekking mogelijk tot een jaar na vertrek uit de herkomst-lidstaat (tenzij je je expliciet uitschreef uit de registers, of van de verzekering, van je herkomstlidstaat). Bij kort verblijf kan men vaak terugvallen op de Europese Ziekteverzekeringskaart (EZVK) uitgereikt door de herkomstlidstaat.

Publieke ziekteverzekering in België

In de opstartfase met de bijlage 19 kan je als Unieburger niet aansluiten bij de Belgische publieke ziekteverzekering op basis van het document zelf, maar wel als 'persoon ten laste' van een gerechtigde, waar de inschrijving in het rijksregister op hetzelfde adres staat als deze gerechtigde. 

Wanneer je als Unieburger reeds werkt in België met de bijlage 19 ben je verplicht om zelf aan te sluiten bij een mutualiteit van keuze, op basis de sociale bijdragen van de werkgever. 

Je kan je ook aansluiten als gerechtigde als student hoger onderwijs, ook al ben je nog niet ingeschreven in het Rijksregister.

Vanaf het moment dat je als Unieburger een elektronisch document ontvangt, kan je een eigen recht op aansluiting openen op basis van de inschrijving in het Rijksregister. Zodra er een recht op een Belgische ziekteverzekering is, vervalt de tussenkomst van de buitenlandse ziekteverzekering.

Opgelet! Als je als Unieburger wilt aansluiten op basis van je verblijfsdocument (via je inschrijving in het Rijksregister), ga je soms moeten aantonen dat je geen uitkering (bv een pensioen, of een invaliditeitsuitkering...) ontvangt van je herkomstlidstaat. Als dit het geval is zal de Belgische publieke ziekteverzekering je niet kunnen aansluiten ten hunnen laste. De uitkerende lidstaat blijft in dit geval verantwoordelijk voor de medische kosten via de publieke ziekteverzekering in dat land. Je kan je aanmelden bij een mutualiteit van keuze in België met je EU kaart, maar als je een uitkering ontvangt van je lidstaat zal de Belgische mutualiteit de kosten factureren naar uitkerende lidstaat. De mutualiteit hier treedt in dit geval enkel op als tussenpersoon.

Privéziekteverzekering

In geval van stopzetting van de publieke ziekteverzekering in je lidstaat van herkomst bij vertrek daar, kan het zijn dat je een privéziekteverzekering moet nemen voor de dekking van medische kosten in de opstartfase met een bijlage 19, als je nog geen recht op aansluiting hebt via tewerkstelling in België. Deze situatie komt soms voor bij personen uit Nederland die naar België migreren. Een privéziekteverzekering dekt meestal geen bestaande ziekten of kosten verbonden aan zwangerschap en is ook meestal voor een korte duur.

Dringende Medische Hulp (DMH) voor Unieburgers

Als Unieburger met een bijlage 19 en als familielid van een Unieburger, met een bijlage 19 of bijlage 19ter, ben je soms uitgesloten van een tussenkomst voor steun in het kader van maatschappelijke dienstverlening (equivalent leefloon) tijdens de eerste 3 maanden van je verblijf, met uitzondering van DMH. Dit is zo voor de EU-student en de EU-beschikker en hun familieleden. Na 3 maanden heb je in die hoedanigheid wel recht op maatschappelijke dienstverlening, waaronder een OCMW-tussenkomst in de medische kosten, als je aan de voorwaarden voldoet. Voor de EU-werkzoekende is er tijdens de hele periode van een bijlage 19 geen recht op maatschappelijke dienstverlening.

Geen maatschappelijke dienstverlening (equivalent leefloon) tijdens de eerste 3 maanden, wél DMH

Je wordt uitgesloten van een OCMW-tussenkomst in het kader van maatschappelijke dienstverlening tijdens de eerste drie maanden van je verblijf als je tot één van de volgende groepen behoort:

• Je bent Unieburger
• Je bent een familielid dat een Unieburger vervoegt
• Je bent een familielid dat een Belg vervoegt

Uitzondering: deze uitsluiting geldt niet wanneer je

• als EU-werknemer of zelfstandige een verblijfsrecht vraagt
• een EU-werknemer of zelfstandige als familielid vervoegt 

Dan heb je wel recht op maatschappelijke dienstverlening.

De termijn van de eerste drie maanden loopt vanaf de afgifte van de bijlage 19 of de bijlage 19ter. Zeer uitzonderlijk kan het zijn dat er geen bijlage 19 of bijlage 19ter afgegeven werd en krijg je onmiddellijk een EU kaart of F kaart. In dat geval loopt de termijn vanaf de afgifte van de EU kaart of  F kaart.

Als je geen recht opent op maatschappelijke dienstverlening heb je recht op DMH, mits je voldoet aan de voorwaarden hiervan. Het sociaal onderzoek zal dit uitwijzen, en zien of het OCMW residuair kan optreden.

Maatschappelijke dienstverlening (equivalent leefloon) mogelijk na 3 maanden

Je hebt recht op maatschappelijke dienstverlening, met inbegrip van tussenkomst in de medische kosten, na de eerste 3 maanden. Je moet voldoen aan de voorwaarden voor maatschappelijke dienstverlening.

De periode van 3 maanden loopt vanaf de aflevering van de bijlage 19 of de bijlage 19ter. Als je vooraf geen bijlage 19 of 19ter kreeg, loopt ze vanaf de afgifte van de EU of F kaart.

Ben je EU-werkzoekende of een gezinslid van een EU-werkzoekende, dan geldt de volgende uitzonderingssituatie:

• Heb je een bijlage 19 of 19ter? Dan heb je geen recht op maatschappelijke dienstverlening, enkel op dringende medische hulp.
• Heb je een elektronische EU kaart of een F kaart ? Dan heb je recht op maatschappelijke integratie, als er minstens 3 maanden gepasseerd zijn sinds de afgifte van een bijlage 19/19ter, of een EU/F kaart.
• Heb je een elektronische EU + kaart of een elektronische F+ kaart? Dan heb je recht op maatschappelijke integratie.