Inreisrecht Unieburgers en familieleden
In het kort
Als je Unieburger bent en naar België reist, dan gelden soepele voorwaarden voor jou en voor de familieleden die met je meereizen of je komen bezoeken.
Grenscontrole
Als je België binnenkomt via een buitengrens van de Schengenzone (Luchthaven, zeehaven, Eurostar), dan word je door de Dienst Grenscontrole van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) gecontroleerd. Als je niet voldoet aan de voorwaarden voor binnenkomst, weigert DVZ je de toegang en krijg je een beslissing tot terugdrijving (Bijlage 11) (LINK). Elke binnenkomst via een buitengrens wordt geregistreerd in EES.
Ook aan de binnengrenzen in de EU worden soms grenscontroles gehouden. In dat geval moet je aan dezelfde voorwaarden voldoen om België binnen te komen, en kan de binnenkomst worden geweigerd.
Voorwaarden Unieburger
Als Unieburger mag je België binnenkomen met het bewijs dat je Unieburger bent. Er zijn geen andere voorwaarden. De binnenkomst kan wel geweigerd worden om redenen van openbare orde, of omdat er een inreisverbod is opgelegd.
Een Unieburger is iemand met de nationaliteit van een land van de EU, een nationaliteit van de EER-landen Noorwegen, IJsland of Liechtenstein, of de nationaliteit van Zwitserland
Je moet je Unieburgerschap bewijzen. Dat doe je normaal met een geldig paspoort of een geldige nationale identiteitskaart. Als Unieburger heb je geen visum nodig.
Heb je géén geldig paspoort of geldige identiteitskaart? Dan kan je je Unieburgerschap ook bewijzen met één van onderstaande alternatieve documenten:
- een vervallen paspoort;
- een vervallen identiteitskaart (niet uitgefaseerd, zie onder);
een ander bewijs van je identiteit en nationaliteit dat aantoont dat je Unieburger bent
Dit is bijvoorbeeld een rijbewijs of een verblijfsdocument afgegeven door een lidstaat van de Europese Unie. DVZ beoordeelt elk voorgelegd bewijs individueel. In de praktijk aanvaardt DVZ alleen een document met pasfoto of andere biometrische en veiligheidskenmerken (bijv. vingerafdrukken)
Let op! Sinds 3 augustus 2026 zijn sommige oudere identiteitskaarten van Unieburgers uitgefaseerd, omdat ze niet meer voldoen aan de veiligheidsvoorschriften. Het is dus mogelijk dat je over een geldige identiteitskaart beschikt, die toch geen voldoende bewijs meer is voor binnenkomst of voor de aanvraag tot inschrijving.
Wanneer je je aanbiedt aan de grens met een identiteitskaart die deze MRZ-zone niet bevat wordt er contact opgenomen met DVZ en zal je het Schengengebied niet mogen binnenkomen, tenzij je een ander geldig reisdocument kunt voorleggen (paspoort of laissez-passer).
Als je je Unieburgerschap met een vervallen paspoort, vervallen identiteitskaart of ander document aantoont, geeft de dienst Grenscontrole van DVZ je een bijzonder doorlaatbewijs af (bijlage 10quater). In dat geval kan de Dienst Vreemdelingenzaken je een administratieve geldboete opleggen van 200 euro.
Sta je aan de grens, en kan je geen voldoende bewijs voorleggen van je Unieburgerschap? Dan moet DVZ Grenscontrole je nog de mogelijkheid geven om de vereiste documenten te bekomen, om ze nog te laten bezorgen, binnen een redelijke termijn. Je kan dus vragen om iemand te contacteren die je bovenstaande documenten nog kan bezorgen. Pas als dat niet kan, mag DVZ Grenscontrole de binnenkomst weigeren.
Derdelands familielid van een Unieburger
Je mag als derdelands familielid onder soepele voorwaarden België binnenkomen als je een Unieburger vergezelt of komt vervoegen.
De volgende familieleden van een Unieburger genieten van het (automatisch) recht op binnenkomst en kort verblijf, samen met de Unieburger:
- De echtgenoot;
- De gelijkgestelde partner;
- De wettelijk geregistreerde partner;
- (Klein)kinderen jonger dan 21 jaar van de Unieburger of van zijn echtgenoot of partner.
- (Klein)kinderen van 21 jaar en ouder ten laste van de Unieburger en zijn echtgenoot of partner
- (Groot)ouders ten laste van de Unieburger of van zijn echtgenoot of partner
- De ouder van een minderjarige Unieburger
Het recht op binnenkomst voor de ouder van een minderjarige Unieburger werd door de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie afgeleid van het recht op toegang en verblijf van de minderjarige . De Verblijfswet vermeldt enkel de situatie van het lang verblijf van de ouder van een minderjarige Unieburger, en niet de binnenkomst of het kort verblijf.
Andere familieleden beschikken niet over een inreisrecht, en moeten voldoen aan de voorwaarden voor binnenkomst voor derdelanders. Voor hen moet de inreis enkel worden 'vergemakkelijkt'. Andere familieleden die beschikken over een verblijfskaart voor een familielid van een Unieburger, hebben wel een recht op binnenkomst in het kader van het vrij verkeer.
Voorwaarden en documenten
Je moet je identiteit bewijzen. Dat doe je normaal met een geldig paspoort of nationale identiteitskaart. Als je visumplichtig bent moet je in principe ook een visum hebben.
Heb je géén geldig paspoort of geldige identiteitskaart? Dan kan je je identiteit ook bewijzen met alternatieve documenten:
- een vervallen paspoort
- een vervallen identiteitskaart, niet uitgefaseerd (zie onder)
- een verblijfskaart van een familielid van een burger van de Unie, afgegeven door een andere lidstaat van de EER
- een duurzame verblijfskaart van een familielid van een burger van de Unie, afgegeven door een andere lidstaat van de EER
enig ander bewijs van je identiteit
Dit is bijvoorbeeld een rijbewijs of een verblijfsdocument afgegeven door een lidstaat van de Europese Unie. DVZ beoordeelt elk voorgelegd bewijs individueel. In de praktijk aanvaardt DVZ alleen een document met pasfoto of andere biometrische en veiligheidskenmerken (bijv. vingerafdrukken).
Let op! Sinds 3 augustus 2026 zijn sommige oudere identiteitskaarten van Unieburgers uitgefaseerd, omdat ze niet meer voldoen aan de veiligheidsvoorschriften. Het is dus mogelijk dat je over een geldige identiteitskaart beschikt, die toch geen voldoende bewijs meer is voor binnenkomst of voor de aanvraag tot inschrijving.
Als je bij binnenkomst in België niet in het bezit bent van een geldige identiteitskaart of paspoort en, eventueel, geldig visum, kan DVZ een administratieve geldboete opleggen van 200 euro.
Een derdelands onderdaan mag België enkel binnenkomen met een bewijs van wettige binnenkomst:
- Een geldig visum
- Een nationaliteit met vrijstelling van visum
- Een geldige verblijfskaart voor familielid van een Unieburger
- Een geldige verblijfskaart van een Schengen-lidstaat
De documenten die je nodig hebt om te bewijzen dat je familielid bent, worden toegelicht in de pagina over het recht op verblijf als familielid van een Unieburger.
Naast het bewijs dat je een familielid bent van een Unieburger, moet je ook bewijzen dat je een Unieburger in België begeleidt of komt vervoegen
Je kan dit bewijzen met Door bijvoorbeeld een kopie voor te leggen van zijn paspoort of identiteitskaart en een bewijs dat de Unieburger al in België verblijft. Bijvoorbeeld een kopie van zijn bijlage 19 of EU kaart. Of een bewijs dat de Unieburger naar België zal komen in de nabije toekomst. Bijvoorbeeld een arbeidscontract bij een Belgisch bedrijf op zijn naam.
Ook als je geen vervallen paspoort hebt, al dan niet met visum, heb je toch een recht op binnenkomst als je op een andere wijze kan laten vaststellen of bewijzen dat je het recht van vrij verkeer en verblijf geniet. DVZ beoordeelt elk voorgelegd bewijs individueel. In praktijk aanvaardt DVZ enkel een document dat het vrij verkeer bewijst en een pasfoto of biometrie bevat.
Als je je Unieburgerschap op met alternatieve bewijzen aantoont geeft de dienst Grenscontrole van DVZ je een bijzonder doorlaatbewijs af (bijlage 10quater) LINK). In dat geval kan DVZ je een administratieve geldboete opleggen van 200 euro.
Sta je aan de grens, en kan je geen enkel bewijs voorleggen van je Unieburgerschap? Dan moet DVZ Grenscontrole je nog de mogelijkheid geven om de vereiste documenten te bekomen, om ze nog te laten bezorgen, binnen een redelijke termijn. Je kan dus vragen om iemand te contacteren die je bovenstaande documenten nog kan bezorgen. Pas als dat niet kan, mag DVZ Grenscontrole de binnenkomst weigeren.