Verblijfsrecht voor nareizend (gehandicapt)/plus)kind van een erkend vluchteling of staatloze na 18-08-2025

Vijf jaar beperkt verblijf

De eerste vijf jaar heb je een verblijfsrecht van beperkte duur. 

Heb je de procedure in het buitenland opgestart dan begint de termijn van vijf jaar te lopen vanaf de afgifte van de eerste A kaart. Als je van de gemeente eerst een bijlage 15 kreeg, nog voor de afgifte van de A kaart, dan start de termijn vanaf de datum op de bijlage 15.

Heb je de aanvraag in België ingediend, dan begint de periode van vijf jaar te lopen vanaf de datum van de indiening van de aanvraag (bijlage 15bis).

Je zal jaarlijks de vernieuwing moeten vragen van je A kaart en dit tussen de 60ste en 30ste dag vóór de vervaldatum van je verblijfsvergunning.

Bij elke aanvraag voor een vernieuwing moet je bewijzen dat je (nog steeds) voldoet aan de voorwaarden voor gezinshereniging.

DVZ kan twee soorten controles verrichten :

  • voor de vernieuwing van elke A kaart en bij de overgang van de laatste A kaart naar de B kaart kan DVZ controleren of je nog steeds voldoet aan de voorwaarden voor gezinshereniging (bv. een samenwoonstverslag door de wijkagent)
  • daarnaast kan DVZ op elk moment controles verrichten bij gegronde vermoedens van fraude, schijnerkenning.

Als na een controle blijkt dat je niet (meer) voldoet aan een of meerdere voorwaarden, kan DVZ een einde maken aan je verblijfsrecht.

Dat kan alleen in een van de volgende gevallen:

  • je voldoet niet meer aan de voorwaarden voor gezinshereniging. Bijvoorbeeld: er geldt voor jou een bestaansmiddelenvoorwaarde en de referentiepersoon heeft geen voldoende bestaansmiddelen meer. DVZ moet daarbij wel rekening houden met eventuele inkomsten van andere gezinsleden ;
  • jij en je ouder hebben geen werkelijk gezinsleven meer;
  • de referentiepersoon pleegde fraude. Daarnaast kan DVZ je verblijfsrecht retroactief intrekken als je zelf fraude pleegde die bijgedragen heeft tot de erkenning van je verblijfsrecht. ;
  • het gaat om een schijnadoptie ;
  • je bent een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid. Je gedrag moet een werkelijke, actuele en voldoende ernstige bedreiging zijn voor een fundamenteel belang van de samenleving;
  • DVZ beëindigde of trok het verblijfsrecht in van de erkend vluchteling of staatloze die je vervoegde, desgevallend omdat het CGVS de status van internationale bescherming heeft opgeheven of ingetrokken of omdat de erkend vluchteling of staatloze (die je vervoegde) er zelf afstand van deed.

Je kan naar aanleiding van een verblijfsbeëindiging een bevel om het grondgebied te verlaten of als je minderjarig bent een bevel tot terugbrenging krijgen.

Indien DVZ overweegt om jouw verblijfsrecht te beëindigen, zullen zij in principe eerst een schrijven aan bezorgen via de gemeente, waarin zij vragen om eventuele relevante informatie voor te leggen die het nemen van de beslissing kan verhinderen of beïnvloeden. Op de hoorplicht bestaan wel een aantal wettelijke uitzonderingen. 

Doorgaans krijg je 15 dagen de tijd vanaf de ontvangst van de brief van de minister of DVZ om relevante informatie schriftelijk over te maken. Heb je belangrijke informatie over je banden met België? Of over je gezinssituatie? Dan meld je dat best in je antwoord, samen met de bewijzen hiervan.

DVZ moet  altijd rekening houden met al jouw individuele omstandigheden, zoals:

  • de aard en de hechtheid van je gezinsband
  • de duur van je verblijf in België
  • het bestaan van familiale, culturele of sociale banden met je land van herkomst

Als je verblijfsrecht beëindigd wordt om redenen van openbare orde of nationale veiligheid, moet DVZ rekening houden met:

  • de ernst of de aard van de inbreuk op de openbare orde of nationale veiligheid
  • het gevaar dat van je uitgaat 
  • de duur van je verblijf in België
  • het bestaan van banden met België
  • het ontbreken van banden met je land van oorsprong
  • je leeftijd
  • de gevolgen voor jou en je gezinsleden

In principe krijg je 15 dagen de tijd vanaf de ontvangst van de brief van de minister of DVZ om relevante informatie schriftelijk over te maken. Heb je belangrijke informatie over je banden met België? Of over je gezinssituatie? Dan meld je dat best in je antwoord, samen met de bewijzen hiervan.

Als je niet langer samenwoont met de referentiepersoon kan DVZ een einde maken aan je verblijfsrecht. Dit kan tenzij je het slachtoffer bent van intrafamiliaal geweld. Dan is er in de wet een bijzondere regeling om het slachtoffer te beschermen.

DVZ moet  'rekening houden' met personen die slachtoffer zijn van geweld in de familie. Hier heeft DVZ geen gebonden maar een discretionaire bevoegdheid. Dat betekent dat DVZ meer vrijheid heeft bij het nemen van zijn beslissing (binnen redelijke grenzen). Het Grondwettelijk Hof oordeelde echter dat DVZ, in het kader van zijn discretionaire bevoegdheid, altijd rekening moet houden met het element ‘huiselijk geweld’ bij een beslissing om het verblijfsrecht te beëindigen van een familielid, slachtoffer van intrafamiliaal geweld.   

  1. Het begrip "geweld in de familie" is ruim, omdat het kan gaan om andere vormen van geweld dan de feiten opgesomd in artikel 375, 398 tot 400, 402, 403 en 405 Strafwetboek, bijvoorbeeld psychisch geweld. In de praktijk gaat DVZ strenger om met psychisch geweld dan met fysiek geweld en zal je meer bewijzen moeten overmaken over een langere periode. Toch moet DVZ rekening houden met eventuele aanwijzingen van psychisch geweld.
    1. Wanneer DVZ informeren?
       
      1. Je kan DVZ en de gemeente proactief informeren over het feit dat je slachtoffer bent van intrafamiliaal geweld. Je doet dit best schriftelijk met een ontvangstbewijs, bijvoorbeeld per aangetekend schrijven. Voeg zoveel mogelijk bewijzen toe.Van zodra er een aanwijzing is over huiselijk geweld of partnergeweld zal de dienst Gezinshereniging van DVZ (voorlopig) geen einde maken aan je verblijfsrecht en bijkomend onderzoek voeren. Het zal dan een brief sturen naar de gemeente die jou op zijn beurt zal vragen een aantal bewijzen over te maken. Je moet dat doorgaans doen binnen een termijn van 1 tot 3 maanden.
      2. Het is aangewezen de bewijzen van het intrafamiliaal geweld ten laaste voor te leggen indien je een eventuele verlenging van jouw tijdelijk verblijfsrecht aanvraagt of een brief ontvangt waarin DVZ aangeeft te overwegen om jouw verblijfsrecht te beëindigen, bijvoorbeeld omdat zij vastgesteld hebben dat je niet meer op hetzelfde adres woont als de referentiepersoon. Indien een brief verstuurd wordt door DVZ, zal dit naar jouw domicilieadres zijn. Het is dus belangrijk dat je deze informatie actualiseert.
      3. Heb je noch de gemeente, noch DVZ op tijd geïnformeerd dat je slachtoffer bent van huiselijk geweld en is je verblijfsrecht intussen al ingetrokken? Dan loont het de moeite om je bewijzen toch nog over te maken aan DVZ. Zij kunnen hun beslissing om je verblijfsrecht te beëindigen altijd herzien. Een annulatieberoep bij de RvV zal weinig zin hebben. Tenzij DVZ op het moment van zijn beslissing om je verblijfsrecht te beëindigen andere aanwijzingen had dat er mogelijk sprake was van huiselijk geweld en dit niet verder onderzocht. Bijvoorbeeld verklaringen van buren aan een wijkagent. 
         
    2. De bewijzen die je kan voorleggen of die DVZ van jou zal vragen kunnen de volgende zijn:
      • het proces-verbaal met je klacht over de feiten van partnergeweld. Als slachtoffer van een misdrijf kan je klacht neerleggen bij de politie. Er wordt dan een PV van verhoor opgesteld. Het parket onderzoekt of ze de dader ook effectief zal vervolgen. Het is dus niet zeker of de klacht zal uitmonden in een strafrechtelijke veroordeling;
      • een brief van het parket dat de stand van een eventueel onderzoek weergeeft;
      • een of meerdere medische attesten (als je die hebt);
      • het bewijs dat je verbleven hebt in een vluchthuis en een gedetailleerd verslag of het begeleidingsplan van het opvangcentrum;
      • bij psychisch geweld: een attest van een psycholoog/therapeut;
      • een veroordeling van jouw echtgenoot of geregistreerde partner wegens intrafamiliaal geweld;
      • getuigenissen van hulpverleners;
      • foto's die het geweld attesteren;
      • PV's waaruit blijkt dat je je aangemeld hebt bij de politie of waaruit blijkt dat er relationele moeilijkheden zijn 
      • ...

Het is belangrijk om zoveel mogelijk objectieve bewijzen voor te leggen. Vaak zijn aparte bewijzen zoals foto's of medische verslagen onvoldoende, maar kan uit het geheel van de voorgelegde elementen wel blijken dat er sprake is van huiselijk geweld. Hoe meer bewijzen je als slachtoffer voorlegt, hoe groter de kans dat DVZ de uitzondering toepast (of moet toepassen na een annulatieberoep bij de RvV).

 Zie ook de Omzendbrief 15 juni 2023 betreffende de verblijfsrechtelijke bescherming voor slachtoffers van intrafamiliaal geweld, toegelaten tot een verblijf in het Rijk op grond van gezinshereniging en ons nieuwsbericht erover.

Je kan tegen de beslissing van DVZ om je verblijfsrecht te beëindigen een automatisch schorsend beroep instellen bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Het beroep is niet schorsend in de volgende gevallen: 

  • de beslissing steunt op ‘dwingende redenen van nationale veiligheid’
  • DVZ maakt een einde aan je verblijf omdat je een gevaar vormt voor de openbare orde of nationale veiligheid
  • DVZ maakt een einde aan je verblijf omdat jij of de gezinshereniger fraude pleegde (Opgelet: tegen een einde van verblijf omwille van schijnrelatie of -adoptie, staat wél een automatisch schorsend beroep open).

Als je geen beroep instelt binnen de beroepstermijn of je beroep verworpen wordt door de RvV, kan DVZ een BGV afgeven en moet je het grondgebied verlaten. Anders kan je gedwongen uitgewezen worden.

Onbeperkt verblijfsrecht

Ten vroegste na 5 jaar kan je een verblijfsrecht van onbeperkte duur bekomen. 

Heb je de procedure in het buitenland opgestart, dan begint de termijn van vijf jaar te lopen vanaf de afgifte van de eerste A kaart. Als je van de gemeente eerst een bijlage 15 kreeg, nog voor de afgifte van de A kaart, dan start de termijn vanaf de datum op de bijlage 15. 

Heb je de aanvraag in België ingediend, dan begint de periode van vijf jaar te lopen vanaf de datum van de aanvraag (bijlage 15bis) .

Indien je voordat je een verblijfsstatuut kreeg als gezinslid van een derdelander een verblijfsstatuut had op een andere grond (vb. studie), kan je nagaan of je al voor het verlopen van de 5 jaar als gezinslid in aanmerking komt voor een onbeperkt verblijf in de vorm van bijvoorbeeld een L-kaart.

Je verblijfsrecht wordt pas van onbeperkte duur als je bewijst dat je op het moment van de aanvraag nog altijd voldoet aan de voorwaarden voor gezinshereniging.

 Als er voor jou een bestaansmiddelenvoorwaarde gold en je gezinslid heeft geen voldoende bestaansmiddelen meer, dan moet DVZ wel rekening houden met eventuele inkomsten van andere gezinsleden (Grondwettelijk Hof 26 september 2013, nr. 121/2013).

Van zodra je vijf jaar een beperkt verblijfsrecht hebt kan je je aanmelden bij de gemeente om een B kaart te vragen, ook als je A kaart nog geldig is. Je moet de documenten overmaken waaruit blijkt dat je (nog steeds) voldoet aan de voorwaarden.

DVZ kan twee beslissingen nemen. Ofwel krijg je een onbeperkt verblijfsrecht. Ofwel krijg je opnieuw een beperkt verblijfsrecht dat onder bepaalde voorwaarden vernieuwd kan worden.

Voldoe je na vijf jaar nog steeds aan de voorwaarden voor gezinshereniging? Je krijgt dan een onbeperkt verblijfsrecht dat definitief is en onvoorwaardelijk. Dat betekent dat je niet langer moet voldoen aan de voorwaarden gezinshereniging om je verblijfsrecht te behouden. De gemeente geeft je een elektronische B kaart. De kaart is 5 jaar geldig.

Voldoe je na vijf jaar niet meer aan de voorwaarden voor gezinshereniging? Je krijgt dan geen verblijfsrecht van onbeperkte duur, maar een nieuw verblijf van beperkte duur. Dit beperkt verblijfsrecht zal verlengd worden als aan alle volgende voorwaarden voldaan is:

  • je beschikt over voldoende bestaansmiddelen om niet ten laste te vallen van de openbare overheden
  • je hebt een ziekteverzekering
  • je vormt geen gevaar voor de openbare orde of veiligheid

De Verblijfswet specificeert niet hoelang dit beperkt verblijf (volgens bovenstaande voorwaarden) verlengd zal worden, noch wanneer je in aanmerking komt voor een onbeperkt verblijfsrecht.

Wanneer je na vijf jaar niet in aanmerking komt voor een B kaart, kom je misschien wel in aanmerking voor een L kaart als langdurig ingezeten derdelander. Een L kaart geldt als bewijs van inschrijving in het bevolkingsregister. Je hebt dan een onvoorwaardelijk en onbeperkt verblijfsrecht, net als bij de B kaart. Kijk hier na of je voldoet aan de voorwaarden voor de status van langdurig ingezeten derdelander.

DVZ kan jouw onbeperkt verblijfsrecht beëindigen in de volgende gevallen:

  • jij of de referentiepersoon pleegde fraude (die bijgedragen heeft tot de erkenning van je verblijfsrecht);
  • het staat vast dat er een schijnadoptie plaatsvond;
  • je bent een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid. Je gedrag moet een werkelijke, actuele en voldoende ernstige bedreiging zijn voor een fundamenteel belang van de samenleving.

Voordat DVZ je verblijfsrecht beëindigt of intrekt zal hij je schriftelijk vragen om eventuele relevante informatie, die het nemen van de beslissing kan verhinderen of beïnvloeden, over te maken. Op de hoorplicht bestaan wel een aantal wettelijke uitzonderingen. Ook moet DVZ altijd rekening houden met al jouw individuele omstandigheden, zoals:

  • de aard en de hechtheid van je gezinsband
  • de duur van je verblijf in België
  • het bestaan van familiale-, culturele of sociale banden met je land van herkomst

Als jouw verblijfsrecht beëindigd wordt om redenen van openbare orde of nationale veiligheid, moet DVZ altijd rekening houden met:

  • de ernst of de aard van de inbreuk op de openbare orde of nationale veiligheid
  • het gevaar dat van je uitgaat 
  • de duur van je verblijf in België
  • het bestaan van banden met België
  • het ontbreken van banden met je land van oorsprong
  • je leeftijd
  • de gevolgen voor jou en je gezinsleden

In principe krijg je 15 dagen de tijd vanaf de ontvangst van de brief van DVZ om relevante informatie schriftelijk over te maken. Heb je belangrijke informatie over je banden met België? Of over je gezinssituatie? Dan meld je dat best in je antwoord, samen met de bewijzen hiervan.

Je kan tegen de beslissing van DVZ om je verblijfsrecht te beëindigen of in te trekken of tegen de weigering om een B kaart te geven, een beroep instellen bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Je moet dat doen binnen 30 dagen. 

Het beroep is alleen automatisch schorsend wanneer DVZ je onbeperkt verblijfsrecht beëindigt omdat het gaat om een schijnadoptie. Behalve wanneer de beslissing steunt op ‘dwingende redenen van nationale veiligheid’. In dat geval en in alle andere gevallen is het beroep niet automatisch schorsend. 

Als je geen beroep instelt binnen de beroepstermijn of je beroep verworpen wordt door de RvV, kan DVZ een BGV afgeven en moet je het grondgebied verlaten. Anders kan je gedwongen uitgewezen worden.

Meer info