Algemene principes

Het Koninklijk Besluit van 2 september 2018 bepaalt wie er toegang heeft tot de arbeidsmarkt op basis van verblijfsrecht in België. Het gaat om personen die niet naar België zijn gekomen met als hoofddoel om te werken, maar op basis van een andere procedure (bv. gezinshereniging, verzoek om internationale bescherming, student, ...). Wie hierin opgesomd staat, heeft dus geen gecombineerde vergunning of arbeidskaart nodig om te werken.

In de meeste gevallen bepaalt dit KB dat je effectief in het bezit moet zijn van een bepaald verblijfsdocument. In sommige gevallen, zoals Unieburgers of erkend vluchtelingen, kan je van rechtswege werken.

Wie wel naar België komt met als hoofddoel werken, noemen we arbeidsmigrant. Lees hier meer over de procedure voor arbeidsmigranten.

Op de verblijfstitels wordt een vermelding inzake de toegang tot de arbeidsmarkt opgenomen die aangeeft of de betrokkene kan werken: Deze vermelding kan ‘onbeperkt’, ‘beperkt’ of ‘neen’ zijn. 

• ‘Onbeperkte’ toegang tot de arbeidsmarkt betekent dat de betrokkene zonder beperkingen voor eender welke werkgever in België kan werken.
• ‘Beperkte’ toegang tot de arbeidsmarkt betekent dat de betrokkene enkel toelating heeft tot werk voor één bepaalde functie bij één bepaalde werkgever of dat hij slechts een beperkt aantal uren per week mag werken.
• ‘Neen’ betekent dat de betrokkene niet kan werken.

Opgelet! Deze vermelding heeft enkel betrekking op werken als werknemer op het Belgische grondgebied. Dit betekent dat:

• je niet uit het verblijfsdocument kan afleiden of iemand kan werken als zelfstandige. Hiervoor moet je kijken of de betrokkene in aanmerking komt voor een vrijstelling van beroepskaart. Niet iedereen met de vermelding 'arbeidsmarkt onbeperkt' op de verblijfskaart komt hiervoor in aanmerking.
• je met een Belgisch verblijfsdocument niet zomaar kan werken in een andere EU-lidstaat.

Er zijn een aantal internationale verdragen die een verbod op kinderarbeid instellen: het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten van 1966, het Verdrag ter bescherming van de rechten van het kind van 1989. Ook de arbeidswet van 1971 verbiedt kinderarbeid.

Volgens deze bepalingen mogen kinderen die jonger zijn dan 15, of die nog onderworpen zijn aan de voltijdse leerplicht, niet werken.

Bij jongeren onder de 15 jaar zal de vermelding op de arbeidskaart dus steeds 'arbeidsmarkt: neen' zijn, ongeacht hun verblijfsstatuut. Een jongere die de leeftijd van 15 jaar bereikt en de juiste vermelding op zijn verblijfskaart wilt, kan vervroegd een vernieuwing van zijn verblijfskaart vragen bij de gemeente.