EU-beschikker en de voorwaarde van een ziektekostenverzekering

Een EU-beschikker moet bij de aanvraag van een verklaring van inschrijving (bijlage 19) onder andere een bewijs voorleggen waaruit blijkt dat hij beschikt over een ziektekostenverzekering. Er zijn verschillende mogelijkheden. We sommen ze hieronder op.

Buitenlandse publieke verzekering herkomstlidstaat of lidstaat van verblijf

Mogelijk is de EU-beschikker nog verzekerd in herkomstlidstaat (lidstaat van nationaliteit) of lidstaat van verblijf (andere EU-lidstaat dan deze van nationaliteit, bv. een Nederlander die in Duitsland heeft gewerkt). Deze kan het bewijs van ziekteverzekering bewijzen met een Europese ziekteverzekeringskaart (EZVK) of met het formulier S1 van de bevoegde lidstaat. De EZVK en het formulier S1 zijn een veruitwendiging van een aansluiting bij een publieke ziekteverzekering in een andere EU-lidstaat. Meestal is de dekking in de andere EU-lidstaat via de EZVK voorzien voor 1 jaar. Het formulier S1 wordt afgeleverd aan ‘inkomende personen’, waaronder gedetacheerden en gepensioneerden, die onderworpen zijn aan de sociale zekerheid van een EU-lidstaat maar woonachtig zijn in een andere EU-lidstaat.

Privéziekteverzekering

Volgens Belgische ziekteverzekeringswet is ziektekostenverzekering verplicht voor wie publiek verzekerd kan zijn. De publieke ziekteverzekering wordt exclusief uitgevoerd door de mutualiteiten en de Hulpkas. Privé-verzekeraars bieden om die reden enkel verzekeringen aan die aanvullend zijn op de publieke verzekering.

Voor een EU-beschikker die onmogelijk publiek verzekerd kan zijn in België of een andere EU-land is een privéverzekering een mogelijkheid. In de praktijk lijkt dit echter geen evidente piste net omdat Belgische verzekeraars die (aanvullende) verzekeringen enkel zullen aanbieden met een voorwaarde van voorafgaande Belgische of buitenlandse publieke ziektekostenverzekering. Er zijn echter wel internationale verzekeraars die wel volledige privéverzekeringen voor ziektekosten aanbieden zonder voorwaarde van publieke ziekteverzekering.

Aansluiting bij de Belgische publieke verzekering 

Als persoon ten laste

Als echtgenoot/echtgenote kan de beschikker zich aansluiten als persoon ten laste wanneer hij/zij samenwoont met de gerechtigde. De beschikker moet dan de huwelijksakte voorleggen en het bewijs dat er stappen zijn ondernomen om een inschrijving bij de gemeente te bekomen. De bijlage 3ter (melding van aanwezigheid), zou in dit geval als bewijs kunnen dienen voor ‘het ondernemen van stappen’ om een inschrijving te bekomen, bij gebrek aan een bijlage 19 omwille van een onvolledig dossier. De echtgenoot/echtgenote kan ook maar ten laste zijn als deze, boven een bepaalde wettelijke grens, geen eigen inkomsten heeft. Lees hier meer over de voorwaarden om te kunnen aansluiten als persoon ten laste.

Als persoon met een eigen recht

Om als persoon met eigen recht (gerechtigde), op basis van een inschrijving in het rijksregister, te kunnen aansluiten, moet de beschikker al over een verblijfskaart EU beschikken. Dat zal in de praktijk vaak niet mogelijk zijn, omdat het bewijs van ziekteverzekering net een voorwaarde is om een verblijfskaart EU te kunnen krijgen. Een bijlage 19 komt niet in aanmerking voor een aansluiting als ‘ingeschrevene in het rijksregister’. Lees hier meer over de voorwaarden om te kunnen aansluiten op basis van een inschrijving in het Rijksregister, aan de hand van een document.

Opgelet!:

• De foutieve praktijk waarbij in een attest van een Belgische mutualiteit wordt verklaard dat een toekomstige aansluiting mogelijk is mits inschrijving in het rijksregister of het hebben van een verblijfskaart is geen bewijs van aansluiting bij een ziektekostenverzekering en zal niet aanvaard worden door de gemeenten of de Dienst Vreemdelingenzaken bij een aanvraag van een verklaring van inschrijving (bijlage 19) door een EU-beschikker. Dit attest, dat al een hele tijd bestaat, kan enkel gebruikt worden bij de opstart van een procedure gezinshereniging via een visumaanvraag door een echtgenoot/echtgenote of een kind van een rechthebbende die al in België verblijft.

• Een EU-beschikker die ingeschreven is in het vreemdelingenregister (verblijfskaart EU) en waarvan de bestaansmiddelen voortkomen uit een uitkering afkomstig van een andere EU-lidstaat (pensioen, invaliditeit, werkloosheid,…) kan geen aansluiting bekomen bij de Belgische publieke ziekteverzekering louter op basis van een ‘inschrijving in het rijksregister’. De publieke ziekteverzekering van de uitkerende EU-lidstaat blijft bevoegd voor de betaling van de medische kosten van de uitkeringsgerechtigde. 

  De EU-beschikker kan in dit geval wel een aansluiting hebben bij een Belgische mutualiteit die de administratieve taken van facturatie naar de uitkeringslidstaat op zich zal nemen, waardoor de EU-beschikker soms verkeerdelijk de indruk kan hebben dat hij verzekerd is ten laste van de Belgische publieke ziekteverzekering. Op basis van een S1-formulier dat werd afgeleverd door de buitenlandse publieke ziekteverzekering heeft de EU-beschikker via de Belgische mutualiteit recht op terugbetaling van medische zorgen in België uit het Belgische verplichte ziekteverzekeringspakket, en dit aan dezelfde tarieven als een verzekerde die in België woont en onderworpen is aan de Belgische sociale zekerheid. Achter de schermen vordert de Belgische mutualiteit de uitbetaalde kosten van deze EU-beschikker terug van de buitenlandse publieke ziekteverzekering, aangezien dit land de sociale zekerheidsbijdragen heeft geïnd. 

Als de EU-beschikker van statuut verandert en hij start een tewerkstelling hier in België als werknemer of als zelfstandige dan is hij verplicht om zich aan te sluiten ten laste van de Belgische publieke ziekteverzekering en worden de medische kosten volledig door België gedragen.