KI Luik: vasthouding op basis van uitnodiging die doel ervan niet vermeldt, schendt recht op vrijheid en veiligheid
In het kort
Op 13-11-2024 besliste de Kamer van Inbeschuldigingstelling (KI) van het Hof van Beroep in Luik in arrest 2024/3579 tot invrijheidsstelling van een verzoeker om internationale bescherming (VIB) die opgesloten zat in het gesloten centrum van Merksplas. Door een uitnodiging te sturen naar deze persoon zonder hierin het doel ervan te vermelden, namelijk de vasthouding, heeft de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) de persoon misleid. Communicatie over detentie moet betrouwbaar zijn, ongeacht of de persoon in regulier of irregulier verblijf is. De KI beval de invrijheidstelling.
Niet meegeven van werkelijke doel schendt artikel 5 EVRM
Verzoeker werd tijdens een Dublin-interview gehoord door de DVZ over vingerafdrukken afgenomen in Polen in het kader van een verzoek om internationale bescherming. Hij zou bij aankomst hebben verklaard dat hij geen asielaanvraag had ingediend in een andere lidstaat. DVZ nodigde hem op een latere datum opnieuw uit. Daarop kreeg hij een bevel om het grondgebied te verlaten (bijlage 26quater) met een beslissing tot vasthouding. Deze was gebaseerd op artikel 51/5 §4, alinea 2 en 3 Vreemdelingenwet (Vw) die toelaat om personen in administratieve detentie te plaatsen in geval van een significant risico op onderduiken.
De verzoeker wist echter niet of kon niet redelijkerwijze op de hoogte zijn van het feit dat hij – door in te gaan op een uitnodiging van DVZ – vastgehouden zou worden. De uitnodiging bestond namelijk alleen uit een vermelding op de bijlage 26 dat verzoeker zich op 22 oktober 2024 moest melden. Bijgevolg vormt zijn vasthouding een schending van artikel 5 EVRM en het recht op vrijheid en veiligheid.
Belang van betrouwbare communicatie
De rechter verwijst naar het arrest Conka v. België (EHRM) waarin het Europees Hof voor de Rechten van de Mens oordeelt dat uitzonderingen van toepassing op het recht van vrijheid exhaustief zijn en strikt moeten geïnterpreteerd worden. De communicatie in dit kader moet betrouwbaar zijn, ongeacht of de persoon in regulier of irregulier verblijf is. Redenen van gemak of efficiënte bij toepassing van een vasthoudingsmaatregel, doen daar geen afbreuk aan. De vasthoudingsmaatregel was hiermee niet in overeenstemming en de verzoeker moet vrijgelaten worden.