Draagmoederschap in België

In België bestaat er nog geen specifieke wetgeving over draagmoederschap. Draagmoederschap wordt niet geregeld maar ook niet expliciet verboden. Er is momenteel een juridisch vacuüm op dit vlak. Het regeerakkoord geeft wel aan dat het de bedoeling is van de wetgever om een wettelijk kader voor draagmoederschap tot stand te brengen. 

Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen:

• altruïstisch draagmoederschap en commercieel draagmoederschap
• hoogtechnologisch draagmoederschap en traditioneel draagmoederschap 

Commercieel draagmoederschap is verboden want in strijd met het principe van het niet verhandelbaar karakter van het menselijk lichaam. 

In Belgische fertiliteitscentra is het alleen mogelijk om altruïstisch en hoogtechnologisch draagmoederschap tot stand te brengen. Dit wordt juridisch gezien getolereerd ook al bestaat er geen specifiek wettelijk kader.

Moederlijke afstamming

Als de draagmoeder de Belgische nationaliteit heeft, is het Belgische recht van toepassing op de moederlijke afstammingsband . 

In het Belgische recht geldt het principe "mater semper certa est". Dat betekent dat de moeder diegene is die van het kind bevalt . De draagmoeder zal dus bij de geboorte van het kind in België als moeder op de geboorteakte van het kind worden vermeld. De wensmoeder zal een adoptieprocedure bij de familierechtbank moeten voeren om juridisch gezien de moeder van het kind te worden. Dat kan pas na de geboorte en met toestemming van de draagmoeder.

Vaderlijke afstamming of meemoederschap

De burgerlijke staat van de draagmoeder is van belang.

• Als de draagmoeder gehuwd is, moet je nagaan of er een vaderschapsvermoeden geldt ten aanzien van de echtgenoot van de draagmoeder. Daarvoor moet je kijken naar het nationale recht van die echtgenoot . 

Als er een vaderschapsvermoeden geldt, dan zal de echtgenoot van de draagmoeder op de geboorteakte van het kind worden vermeld als juridische vader. Er zijn dan twee mogelijkheden:

1. de wensvader of de wensmeemoeder stelt een procedure bij de familierechtbank in tot ontkenning van het vaderschap van de echtgenoot van de draagmoeder en in dezelfde procedure kan dan ook het vaderschap van de wensvader worden vastgesteld (zogenaamde 2 in 1 vordering).
2. de wensvader of de wensmeemoeder adopteert het kind

De wensouders (moeder en vader of meemoeder) kunnen eventueel een gezamenlijke adoptieprocedure instellen. 

• Als de draagmoeder niet gehuwd is, kan de wensvader of meemoeder zijn of haar kind erkennen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand. De wensmoeder zal wel het kind moeten adopteren.