Sinds de inwerkingtreding van het EU-Migratiepact (Pact) op 12 juni 2026, wordt de procedure die jouw verzoek om internationale bescherming zal doorlopen geregeld door de Asielprocedureverordening van 14 mei 2024 (EU) 2024/1348 (APR). Een verordening heeft rechtstreekse werking en hoeft niet, in tegenstelling tot een richtlijn, omgezet te worden in intern recht.     

In het kort

Een verzoek om internationale bescherming (VIB) begint bij de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ).

  •  Als je een VIB doet en je bent onwettig de EU binnengekomen, is eerst een screening nodig.
  • De eerste fase bestaat uit het doen, registreren en indienen van het VIB. 
  • De tweede fase bestaat uit een voorbereidend interview bij DVZ en uit het onderzoek naar de verantwoordelijke lidstaat voor de behandeling van je VIB overeenkomstig de Asiel- en Migratiebeheerverordening (EU) 2024/1351 (AMMR).

Als de opstartfase bij DVZ is voltooid en België is verantwoordelijk voor de behandeling van je VIB, zal je dossier overgedragen worden aan het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS). Het CGVS zal dan beslissen om je al dan niet een beschermingsstatus toe te kennen.

Doen, registreren en indienen van het verzoek

De Asielprocedureverordening van 14 mei 2024 (EU) 2024/1348 (APR) voorziet in een duidelijk opdeling in drie fasen: doen, registreren en indienen van je verzoek om internationale bescherming. Deze drie fasen kunnen tegelijkertijd gebeuren.
Je start je verzoek om internationale bescherming op in persoon bij DVZ: Belliardstraat 68, 1000 Brussel.

Het doen van een verzoek om internationale bescherming is mondeling de wens uiten om internationale bescherming te ontvangen.

Op het grondgebied wordt jouw verzoek gedaan bij DVZ. 

De termijnen  voor het doen van een verzoek om internationale bescherming zijn:

  • Onmiddellijk of binnen de 8 werkdagen na illegale binnenkomst in België.
  • Onmiddellijk bij je poging tot illegale binnenkomst aan de grens.
  • Voordat je kort verblijf van minder dan drie maanden beëindigd is.
  • Binnen de 8 werkdagen nadat je verblijf beëindigd of ingetrokken is.
  • Voor een ‘refugié sur place’ (je vrees voor vervolging ontstaat pas als je al in België bent) zullen de 8 werkdagen pas kunnen ingaan nadat je vluchtmotieven zijn ontstaan.
  • Als je tijdelijk bescherming geniet kan je op elk ogenblik een VIB doen. Wordt de regeling van de tijdelijke bescherming beëindigd moet je binnen de 8 werkdagen. 

Vanaf het doen heb je de rechten en plichten die behoren bij een verzoek om internationale bescherming, ook het recht op opvang

Bij het registreren van je VIB wordt jouw mondeling verzoek door DVZ schriftelijk vastgelegd.

Het registreren van je verzoek dient binnen de 5 dagen na het doen van je verzoek te gebeuren. Deze termijn kan in uitzonderlijke omstandigheden worden verlengd tot 15 dagen. Momenteel gebeurt het doen, registreren en indienen op hetzelfde moment.

DVZ zal tijdens deze fase: 

  • Een veiligheidscontrole doen.
  • Je biometrische gegevens (foto en vingerafdrukken) opnemen. Dit gebeurt bij elke persoon vanaf zes jaar. De vingerafdrukken worden onder meer gebruikt om te onderzoeken welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van je VIB.
  • Volgende gegevens registreren, die eventueel afkomstig zijn van je <LINK: screeningsformulier>:
    • je naam, geboortedatum en -plaats, gender, nationaliteit of staatloosheid en gezinsleden en in geval van minderjarigen eventueel broers en zussen of andere familieleden
    • het soort, het nummer en de geldigheidsduur van je identiteits- of reisdocument of andere documenten relevant voor je identificatie of voor het bepalen van de verantwoordelijke lidstaat
    • datum van je verzoek, plaats waar je het verzoek hebt gedaan en de autoriteit waarbij je het verzoek hebt gedaan 
    • je adres, telefoonnummer en eventueel je e-mailadres 
  • Nagaan of er ‘bijzondere procedurele noden’ zijn. De beoordeling of er procedurele noden zijn wordt tijdens de procedure verdergezet maar dient binnen de 30 dagen te worden afgerond. 

    Als later in de procedure het CGVS vaststelt, bij de toepassing van de versnelde procedure of de asielgrensprocedure dat er aan de procedurele noden niet kan worden voldaan dan mag het CGVS die procedures niet of niet langer toepassen

  • Je informeren in een taal die je begrijpt d.m.v. een informatiebrochure over je rechten en plichten tijdens de procedure (modaliteiten moeten nog bepaald worden bij KB).
  • Zorgen voor kosteloze juridische counseling voor de verdere procedure. De juridische counseling is een nieuw concept waardoor je recht hebt op een juridische adviseur die je begeleid tijdens de procedure. Het kan gaan om iemand die werkt voor de overheid of voor een niet-gouvernementele organisatie. Het is de taak van DVZ om voor deze juridische counseling te zorgen (modaliteiten moeten nog bepaald worden bij KB). Naast de juridische counseling blijft het systeem van kosteloze rechtsbijstand bestaan en kan je beroep doen op een advocaat. 

Bij het indienen van je VIB zorgt DVZ ervoor dat je dossier administratief in orde is voor de overdracht aan het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS).

De indiening gebeurt onmiddellijk of uiterlijk binnen de 21 dagen na de registratie. In uitzonderlijke omstandigheden kan deze termijn verlengd worden tot 2 maanden. Momenteel gebeurt het doen, registreren en indienen op hetzelfde moment.

Als je een begeleide minderjarige bent, kan je volgens APR in eigen naam een verzoek indienen als je overeenkomstig het recht van de lidstaat waar je je verzoek doet, handelingsbekwaam bent. Volgens de Belgische wetgever ben je handelingsbekwaam om een VIB in te dienen als je meerderjarig bent. Dus als minderjarige kan je in België geen verzoek indienen in eigen naam. Jouw wettelijke vertegenwoordiger moet dat dan voor jou doen. 

Tijdens de fase van de indiening zullen volgende administratieve stappen worden doorlopen:

  • Woonplaatskeuze

    Als je een VIB indient moet je in België een woonplaats kiezen. Heb je geen woonplaatskeuze gedaan dan wordt je geacht woonplaats te hebben gekozen bij het CGVS. Alle officiële documenten die aan jou gericht zijn zullen dan toekomen op het CGVS, waar je ze moet afhalen. Het CGVS zal je niet verwittigen wanneer er voor jou documenten zijn toegekomen. Je zal dat zelf in het oog moeten houden. 

    Elke wijziging van je gekozen woonplaats moet je per aangetekende brief melden aan het CGVS en aan DVZ. Op de website van CGVS vind je hiervoor een speciaal formulier.

    Je gekozen woonplaats moet niet samenvallen met het adres waar je werkelijk verblijft. Je kan ook woonplaatskeuze doen bij je advocaat. Vraag wel aan je advocaat om je te verwittigen als er processtukken toekomen op dat adres.

  • Taalkeuze

    Het onderzoek van je VIB verloopt in het Nederlands of het Frans. De taal van het onderzoek zal ook de taal van de beslissing van het CGVS zijn en van het eventueel beroep bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen (RvV). 

    De proceduretaal zal ook dezelfde blijven bij een volgend verzoek. 

    Als je voldoende Nederlands of Frans spreekt kan je zelf de proceduretaal kiezen. Heb je bijstand nodig van een tolk dan zal DVZ bepalen in welke taal het onderzoek van jouw VIB zal verlopen.

  • Afgifte bijlage 26  <LINK: art. 73 Vb> en inschrijving in het wachtregister.

    Opgelet!? Als de registratie en de indiening niet op dezelfde dag vallen zal DVZ je bij de registratie ook een document moeten overhandigen, zoals bijvoorbeeld een bewijs van aanmelding.

    Op de bijlage 26 en in het wachtregister zullen je identiteitsgegevens worden genoteerd.

    Kijk goed na of je identiteitsgegevens en je gegevens van de burgerlijke staat correct zijn. Als je gegevens fout zijn genoteerd, heb je nog ten laatste tot tijdens het interview bij DVZ de kans om dat recht te zetten. Wijzigingen die later worden gemeld, kan je alleen rechtzetten op voorlegging van geldige documenten, bijvoorbeeld een internationaal paspoort of een gelegaliseerde akte en na afspraak bij DVZ. Neem hiervoor contact op met de Dienst Administratie Asiel van DVZ, tel 02 488 97 16, e-mail Nl asiel-administratie@ibz.fgov.be en Fr asile.administration@ibz.fgov.be.

    Binnen de 8 werkdagen na de indiening van je eerste verzoek moet je je aanmelden bij de gemeente van je woonplaats. Na het bekijken van je bijlage 26 en de woonstcontrole van je effectieve verblijfplaats, krijg je van de gemeente een Attest van Immatriculatie (AI), dat geldig is voor 4 maanden vanaf de indiening van je VIB (datum bijlage 26) <LINK: art. 74, § 3 Vb.>. Je AI zal tijdens de procedure telkens met 8 maanden worden verlengd.

    In afwachting van de registratie van je effectieve verblijfplaats word je voor maximum 6 maanden fictief ingeschreven op het adres van DVZ. Wanneer je na deze termijn nog altijd niet bent ingeschreven bij de gemeente waar je verblijft, word je door DVZ geschrapt uit het wachtregister. De ambtshalve schrapping beëindigd de lopende asielprocedure niet.  

Voorbereidend interview

Na het indienen van je verzoek om internationale bescherming zal DVZ je uitnodigen voor een voorbereidend interview.

Waar?

Dit interview vindt plaats bij DVZ op het volgend adres: Pachecolaan 44, 1000 Brussel

Opgelet! Dit is een ander adres dan het adres waar je je verzoek indient!

Wanneer?

Als je interview niet op dezelfde dag kan plaatsvinden als het indienen van je verzoek, dan zal je op een later tijdstip uitgenodigd worden. De datum van je interview bij DVZ zal vermeld worden op je bijlage 26. Is dat niet het geval dan zal je een oproeping toegestuurd krijgen met de datum van je interview. 

Wat? 

Het interview bij DVZ zal zich beperken tot de vragenlijst, opgemaakt door het CGVS. Zo kan het CGVS zich voorbereiden op het ‘persoonlijk onderhoud’ in de ontvankelijkheids- of de gegrondheidsfase. Het persoonlijk onderhoud is een veel langer interview dat zal plaatsvinden na de overdracht van je dossier aan het CGVS.

Tijdens het voorbereidend interview zullen er vragen gesteld worden over je identiteit, je familiale situatie, je herkomst, je reisweg naar België en de redenen waarom je gevlucht bent. 

Kijk goed na of je identiteitsgegevens en je andere gegevens van je burgerlijke staat correct zijn. Als ze fout genoteerd zijn, heb je tijdens dit interview nog de kans om dit recht te zetten. Wijzigingen die later worden gemeld, kunnen alleen worden rechtgezet op voorlegging van geldige documenten, bijvoorbeeld een internationaal paspoort of gelegaliseerde akten en na afspraak bij DVZ.

Een ambtenaar van DVZ stelt de vragen en vult de vragenlijst aan. Je krijgt bijstand een tolk indien nodig. Na afloop van het interview zal de ambtenaar van de DVZ je verklaringen en de vragenlijst voorlezen. Als je weigert dan zal dit worden vermeld samen met de redenen waarom je weigert te tekenen. Je vraagt best een kopie van de vragenlijst. Zowel de vragenlijst als je verklaring moeten door jou worden ondertekend en worden onmiddellijk overgemaakt aan het CGVS. Het is belangrijk dat je de vragenlijst, indien nodig met de tolk, goed naleest en je eventuele opmerkingen of aanvullingen zo snel mogelijk per aangetekende brief aan het CGVS te bezorgen. Je kan dit ook mondeling toelichten bij het persoonlijk onderhoud bij het CGVS, maar het is belangrijk om dat bij de aanvang van het onderhoud te doen. 

Het CGVS zal bij het nemen van zijn beslissing je verklaringen bij DVZ en je antwoorden op de vragenlijst vergelijken met je verklaringen bij het persoonlijk onderhoud op het CGVS om te zien of er geen tegenstrijdigheden zijn wat kan wijzen op een ongeloofwaardig verhaal.

Opgelet! Indien men twijfelt of België wel verantwoordelijk is voor de behandeling van je verzoek, zal er een onderzoek worden gevoerd naar de verantwoordelijke lidstaaten zal er een aangepast interview worden afgenomen met meer specifieke vragen over je reisroute.

Meer informatie vind je op de pagina over de verantwoordelijke lidstaat (AMMR).

Blijkt België na dit onderzoek toch verantwoordelijk te zijn om jouw verzoek te behandelen dan zal er alsnog, zoals hoger beschreven, een voorbereidend interview plaatsvinden.