Eerste inschrijving in vreemdelingenregister mogelijk op referentieadres

In het kort

De nieuwe versie van 30-4-2026 van de Algemene Onderrichtingen over het houden van de Bevolkingsregisters verduidelijkt dat een eerste inschrijving in het vreemdelingenregister of bevolkingsregister ook mogelijk is op een referentieadres. Tot nog toe bestond hierover discussie. Dit referentieadres kan zowel bij het OCMW als bij een natuurlijke persoon zijn. 

Het was lang onduidelijk of er voorafgaand aan de inschrijving op een referentieadres ooit al een inschrijving in de registers en een verblijfplaats moest zijn geweest. 

In punt 14 van de Algemene Onderrichtingen staat dat de mogelijkheid tot een referentieadres strikt beperkt is tot bepaalde categorieën, waaronder: de personen die bij gebrek aan voldoende bestaansmiddelen geen verblijfplaats hebben (er nooit een hebben gehad) of meer hebben (er ooit een hebben gehad, maar deze hebben verloren).

Dit wordt nu in punt 113 verduidelijkt: De termen 'geen verblijfplaats hebben of meer hebben' moeten zo worden begrepen dat de betrokkene er ofwel nooit een heeft gehad, namelijk het 'geen', ofwel er wel een heeft gehad maar deze heeft verloren, namelijk het 'geen meer'

Dit betekent concreet dat daklozen met een verblijfsrecht dat recht geeft op inschrijving in het vreemdelingenregister of bevolkingsregister, ingeschreven kunnen worden op een referentieadres. Dit kan een adres zijn bij het OCMW of een adres bij een natuurlijke persoon. Ook wie nooit eerder een ingeschreven verblijfplaats heeft gehad, komt ervoor in aanmerking.

Als hun verblijfsrecht vaststaat en ze nog geen (vaste) huisvesting hebben kan dit een piste zijn voor:

  • personen met een visum D die in België aankomen
  • personen die een positieve beslissing krijgen over een aanvraag om humanitaire regularisatie 9bis
  • erkend vluchtelingen en subsidiair beschermden
  • ... 

Voor asielzoekers in procedure die dakloos zijn, bijvoorbeeld diegenen met een oneigenlijke code 207 no show, is een referentieadres geen optie. Zij zijn immers ingeschreven in het wachtregister en dit is geen onderdeel van het vreemdelingenregister of het bevolkingsregister. Als zij erkend worden als vluchteling of subsidiaire bescherming krijgen terwijl ze nog steeds dakloos zijn, komen ze wel in aanmerking voor een referentieadres.