Toegang derdelands familielid van een Unieburger of mobiele Belg

Als je België binnenkomt van buiten de Schengenzone (via de Luchthaven of zeehaven of met de Eurostar), moet je bij de grenscontrole bewijzen dat je een recht hebt op toegang. De controle wordt gedetailleerd beschreven in het Schengenhandboek, met bijvoorbeeld ook melding van de uitzonderingen voor piloten staatshoofden.

Derdelands familieleden die een Unieburger begeleiden of vervoegen volgen de grenscontrole voor vrij verkeer. Je wordt bij binnenkomst geregistreerd in het Entry-Exit Systeem (EES), maar je krijgt geen melding van overstay na verloop van 90 dagen.

De Dienst Grenscontrole van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) controleert of je aan de voorwaarden voldoet. Is dat niet het geval, dan weigert DVZ je de toegang en krijg je een beslissing tot terugdrijving (Bijlage 11).

Ook aan de binnengrenzen in de EU worden soms grenscontroles gehouden. In dat geval moet je aan dezelfde voorwaarden voldoen om België binnen te komen, en kan de binnenkomst worden geweigerd.

Als derdelands familielid van een Unieburger heb je een recht op toegang tot België in het kader van het vrij verkeer, als je die Unieburger vergezelt of vervoegt. Het gaat hierbij om partner, (klein)kinderen en (groot)ouders. Voor 'andere familieleden' geldt een andere regeling (zie onder).

De regeling geldt voor familieleden van Unieburgers die zich verplaatsen binnen de EU, en dus ook voor familieleden van Belgen die vanuit een andere EU-lidstaat terugkeren naar België (de zgn. mobiele Belg').

Voor een toegang en kort verblijf als 'gewoon familielid' moet je voldoen aan de volgende voorwaarden:

• Er is een Unieburger of mobiele Belg waar je familielid van bent, die zelf gebruik maakt van het vrij verkeer.

  Je moet familielid zijn een een vreemdeling met een nationaliteit van de EU, de EER of van Zwitserland, die zich verplaatst naar België, in België verblijft voor korte duur, of in België is komen wonen. De regeling geldt ook als je familielid bent van een Belg zelf gebruik maakte van het vrij verkeer in de EU, en terugkeert naar België. Voor een overzicht, zie de pagina "Wie is Unieburger?" en de pagina over de "mobiele Belg"

• Je bent één van de volgende verwanten van een Unieburger of van een mobiele Belg:
  • De echtgenoot;
  • De gelijkgestelde wettelijke partner;
  • De wettelijk geregistreerde partner, met bewijs van een duurzame relatie;
  • (Klein)kinderen jonger dan 21 jaar van de Unieburger of van diens partner;
  • (Klein)kinderen van 21 jaar en ouder, die ten laste zijn, van de Unieburger of diens partner;
  • (Groot)ouders, die ten laste zijn, van de Unieburger of diens partner;
  • De ouder van een minderjarige Unieburger.
• Je beschikt over een reisdocument of bewijs van identiteit;
• Je beschikt over een binnenkomstdocument (visumvrijstelling, visum of verblijfstitel afgegeven door een andere lidstaat);
• Je reist samen met de Unieburger of mobiele Belg, of je komt deze vervoegen in België.

Meer toelichting over de categorieën van verwantschap, en het bewijs ervan, vind je op de pagina over gezinshereniging met een Unieburger.

Het recht op binnenkomst voor de ouder van een minderjarige Unieburger werd door de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie afgeleid van het recht op toegang en verblijf van de minderjarige . De Verblijfswet vermeldt enkel de situatie van het lang verblijf van de ouder van een minderjarige Unieburger, en niet de binnenkomst of het kort verblijf. De rechtspraak van het Hof van Justitie vermeldt echter wel het recht op binnenkomst. Het bewijs dat je als ouder bevoegd bent om met het kind te reizen een geboorteakte zijn.

Als je in een andere lidstaat al een "Verblijfskaart voor een familielid van een burger van de Unie" kreeg, in toepassing van het vrij verkeer, dan ben je voor het recht op toegang vrijgesteld van een aantal van deze voorwaarden. De verblijfskaart geldt op zich als binnenkomstdocument, als bewijs van het statuut van begunstigde, en het is niet vereist dat om de Unieburger of mobiele Belg te vergezellen of te vervoegen. Het moet wel deze specifieke verblijfskaart gaan (met de vermelding "artikel 10 van Richtlijn 2004/38" of "artikel 20 van Richtlijn 2004/38", voor een duurzaam verblijf), en niet om een andere verblijfstitel.

Als je niet aan deze voorwaarden voldoet, kan je nog altijd een recht hebben op toegang, maar dan niet in het kader van het vrij verkeer. Je moet dan voldoen aan de gewone voorwaarden voor toegang van derdelanders. Je hebt dan enkel recht op een kort verblijf van 90 dagen per 180 dagen. Verblijfsperiodes in de Schengenzone waarbij je een Unieburger hebt vergezeld, worden niet meegeteld als deel van deze 90 dagen.

'Andere familieleden' zijn de familieleden waarvoor de Richtlijn 2004/38 bepaalt dat de binnenkomst 'makkelijker' gemaakt moet worden, maar in praktijk volgen deze familieleden de gewone binnenkomstvoorwaarden voor derdelanders.

De 'andere familieleden' zijn:

• de partner met wie de Unieburger een deugdelijk bewezen duurzame partnerrelatie heeft, waarbij er geen huwelijksbeletsel is, en die gaan duurzame partnerrelatie onderhoudt met een andere persoon;
• de familieleden die, in het land van herkomst, ten laste zijn van de Uniburger;
• de familieleden die, in het land van herkomst, deel uitmaken van het gezin van de Unieburger;
• de familieleden die wegens ernstige gezondheidsredenen een persoonlijke verzorging door de burger van de Unie strikt behoeven.

Meer toelichting over deze categorieën van verwantschap vind je op de pagina over gezinshereniging 'ander familielid'.

Als 'ander familielid' heb je een toegang tot België als je voldoet aan de volgende voorwaarden:

• Er is een EU-burger of mobiele Belg, waar je familielid van bent, die zelf gebruik maakt van het vrij verkeer.

  Je moet familielid zijn een een vreemdeling met een nationaliteit van de EU, niet van de EER of Zwitserland. Andere familieleden van iemand met de nationaliteit van Noorwegen, Liechtenstein, IJsland of Zwitserland, hebben geen recht op binnenkomst op grond van deze regeling.

  Het moet gaan om een EU-burger die zich verplaatst naar België, in België verblijft voor korte duur, of in België is komen wonen. De regeling geldt ook als je familielid bent van een Belg zelf gebruik maakte van het vrij verkeer in de EU, en terugkeert naar België. Voor een overzicht, zie de pagina "Wie is Unieburger?".

• Je beschikt over een geldig paspoort;
• Je beschikt over een geldig binnenkomstdocument (visumvrijstelling, visum of verblijfstitel afgegeven door een andere lidstaat);
• Je reist samen met de Unieburger of mobiele Belg, of je komt deze vervoegen in België.

Let op: Als je als 'ander familielid' al beschikt over een verblijfskaart voor een familielid van een Unieburger, afgegeven door een andere lidstaat, dan heb je een automatisch recht op binnenkomst in het kader van het vrij verkeer, zonder bijkomende voorwaarden en zonder dat je de EU-burger moet vergezellen.
 

DVZ kan je recht op binnenkomst voor kort verblijf alleen weigeren of beëindigen in één van de volgende gevallen: 

• Je bewijst niet dat je 'familielid' of 'ander familielid' bent;

• Je vervoegt of vergezelt de Unieburger of mobiele Belg niet;

  Let op: met een verblijfskaart voor een familielid van Unieburger, afgegeven door een andere lidstaat, mag je binnenkomst niet geweigerd worden als de Unieburger of mobiele Belg niet meereist in België is.

• Je vormt een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid;

  De beslissing moet uitsluitend gebaseerd zijn op je persoonlijk gedrag. Een strafrechtelijke veroordeling is niet voldoende om je binnenkomst of verblijf te weigeren of te beëindigen. Je gedrag moet een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging vormen voor een fundamenteel belang van de samenleving.

• Je vormt een gevaar voor de volksgezondheid;

  Alleen als je lijdt aan een ziekte in de bijlage bij de Verblijfswet, kan DVZ je binnenkomst weigeren of je verblijf beëindigen. Het gaat om potentieel epidemische ziekten zoals gedefinieerd door de Wereldgezondheidsorganisatie of andere infectieziekten of besmettelijke parasitaire ziekten. Als er ernstige aanwijzingen zijn dat je lijdt aan één van die ziekten, kan DVZ je binnen 3 maanden na je datum van binnenkomst onderwerpen aan een kosteloos medisch onderzoek. DVZ mag die medische onderzoeken niet systematisch opleggen.

• Je pleegde fraude bij de binnenkomst.

Voordat DVZ je binnenkomst weigert moet het altijd rekening houden met de volgende elementen:
•    de duur van je verblijf in België;
•    je leeftijd;
•    je gezondheidstoestand;
•    je gezins- en economische situatie;
•    je sociale en culturele integratie in België;
•    je banden met het herkomstland.

Een beslissing tot weigering van binnenkomst is een document "Bijlage 11".

Tegen de weigering van toegang kan je een beroep indienen bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Omdat het om een beslissing gaat die genomen wordt aan de grens, gaat het om een urgent beroep.