Verantwoordelijke lidstaat (AMMR)

Onder gezinsleden wordt verstaan en voor zover het gezin reeds bestond voordat jij of je gezinslid op het grondgebied van de lidstaten is aangekomen:

• de echtgenoot van de verzoeker of de niet-gehuwde partner van de verzoeker met wie een duurzame relatie wordt onderhouden, indien in het recht of de praktijk van de betrokken lidstaat niet-gehuwde paren en gehuwde paren op een vergelijkbare manier worden behandeld in het kader van het vreemdelingenrecht.
• ongehuwde minderjarige kinderen, ongeachte of het wettige, buitenechtelijke of geadopteerde kinderen zijn. 
• indien de verzoeker een minderjarige en ongehuwd is, de vader, de moeder of een andere volwassene die voor de minderjarige verantwoordelijk is krachtens de wet of volgens de praktijk van de lidstaat waar de volwassene aanwezig is.
• indien de minderjarige internationale bescherming geniet en ongehuwd is, de vader, moeder of een andere volwassene die voor de minderjarige verantwoordelijk is krachtens de wet of volgens de praktijk van de lidstaat waar de minderjarige bescherming geniet.

• een volwassen tante of oom 
• een grootouder

van de verzoeker die op het grondgebied van een lidstaat aanwezig is, ongeacht of het een wettig, buitenechtelijk of geadopteerd kind is.

Tijdens het onderzoek naar de verantwoordelijke lidstaat, moet je bereikbaar zijn voor DVZ. Als je je bewust onttrekt aan de procedure dan spreekt AMMR en de Verblijfswet van onderduiken en wordt de termijn van 6 maanden, waarbinnen de overdacht naar de verantwoordelijke lidstaat moet plaatsvinden, verlengd.

AMMR definieert 'onderduiken' als de handeling waarbij een betrokken persoon niet beschikbaar blijft voor de bevoegde administratieve of gerechtelijke autoriteiten, bijvoorbeeld door:

• het grondgebied van een lidstaat te verlaten zonder toestemming van de bevoegde autoriteiten om redenen die niet buiten de controle van die persoon vallen;
• te verzuimen melding te doen van afwezigheid in een bepaald opvangcentrum of aangewezen gebied van verblijf indien een lidstaat dat vereist, of
• te verzuimen voor de bevoegde autoriteiten te verschijnen indien die autoriteiten dat vereisen.

Artikel 51/5/3, § 2 Vw somt 5 situaties op waarin je verondersteld wordt onder te duiken bij een overdrachtsprocedure in het kader van AMMR:

• je gaat niet naar de toegewezen opvangstructuur of je hebt de opvang verlaten, zonder binnen de 3 werkdagen je adres van je effectieve verblijfplaats in België aan DVZ te hebben gemeld. Het Grondwettelijk Hof (GwH) oordeelt in haar arrest 89/2026 dat je nog wel de mogelijkheid moet hebben om achteraf aan te tonen dat het niet je bedoeling was om je aan de overheid te onttrekken. 
• als na één of meerdere woonstcontroles omstandig blijkt dat je niet op het adres verblijft dat je aan DVZ hebt opgegeven als effectieve verblijfplaats.
• wanneer je je niet hebt aangeboden op de gesprekken die voor het aanklampende begeleidingstraject in het kader van je overdracht naar de verantwoordelijke lidstaat zijn gepland. Deze bepaling (art. 51/5/3, § 2, 3° Vw) werd echter door het GwH vernietigd.
• wanneer je de minder dwingende maatregel voor vasthouding die aan jou werd opgelegd niet hebt gerespecteerd.
• wanneer je de welbepaalde plaats waar je werd vastgehouden zonder de vereiste toestemming hebt verlaten en binnen de 3 werkdagen geen adres van je effectieve verblijfplaats in België aan DVZ hebt meegedeeld. 

Wanneer je een niet-begeleide minderjarige (NBMV) bent zijn volgende criteria van toepassing in de volgorde waarin ze voorkomen in art. 25 AMMR om de verantwoordelijke lidstaat te bepalen:

• lidstaat waar een gezinslid, broer of zus wettig verblijft 
• lidstaat waar een familielid (tante, oom of grootouder) wettig verblijf als op basis van een individueel onderzoek vaststaat dat het familielid voor de minderjarige kan zorgen
• wanneer er geen gezins- of familieleden aanwezig zijn in de lidstaten, is de lidstaat waar het verzoek van de NBMV voor het eerst werd geregistreerd, de verantwoordelijke lidstaat

Bij de toepassing van de criteria voor de NBMV moet steeds het belang van kind primeren. 

De andere AMMR-criteria worden niet toegepast op NBMV.

Het gaat om een gezinslid dat wettig in een lidstaat verblijft als persoon die

• Internationale bescherming geniet 
• Langdurig ingezetene is  
• Toegelaten als persoon die internationale bescherming genoot en die de nationaliteit van de lidstaat heft verkregen

Betrokkenen moeten wel schriftelijk verklaren dat zij dit wensen.

De verantwoordelijke lidstaat is de lidstaat waar het VIB werd ingediend en waarover nog geen beslissing ten gronde is genomen, mits schriftelijk akkoord van de betrokkenen.

Wanneer verzoeken van verschillende gezinsleden of minderjarige ongehuwde broers of zussen tegelijk in dezelfde lidstaat zijn geregistreerd en wanneer bij toepassing van de AMMR betrokkenen van elkaar gescheiden zouden worden, zijn volgende criteria van toepassing:

• De lidstaat die verantwoordelijk is voor het grootst aantal verzoeken.
• De lidstaat die verantwoordelijk is voor het verzoek van de oudste onder hen.

De lidstaat die een geldige verblijfstitel of visum afleverede is verantwoordelijk voor de behandeling van het VIB.

Ben je houder van verschillende verblijfstitels of visa, dan is de lidstaat verantwoordelijk die de verblijfstitel of het visum met de langste geldigheidsduur heeft afgeleverd. Bij een gelijke geldigheidsduur is de lidstaat die de verblijfstitel of het visum heeft afgeleverd, waarvan de geldigheid het laatst verstrijkt, verantwoordelijk.

De lidstaat blijft verantwoordelijk tot 3 jaar na het verlopen van de verblijfstitel en tot 18 maanden na het verlopen van het afgeleverde visum.

Als je in het bezit bent van een diploma of een andere kwalificatie, dan is de lidstaat waar de onderwijsinstelling is gevestigd die het diploma of de kwalificatie heeft afgegeven, verantwoordelijk voor de behandeling van je VIB.

Deze lidstaat blijf verantwoordelijk tot 6 jaar na de afgifte van het diploma of de kwalificatie.

Wanneer je het grondgebied betreedt van een lidstaat waarvoor je niet visumplichtig bent, dan is die lidstaat verantwoordelijk.

Werd je verzoek echter geregistreerd in een andere lidstaat waar je ook niet visumplichtig bent, dan is die lidstaat verantwoordelijk voor de behandeling van je VIB.

Wanneer je in een internationale transitzone van een luchthaven van een lidstaat een verzoek om VIB doet, is die lidstaat verantwoordelijk voor de behandeling van je verzoek. 

Je verzoek zal dan behandeld worden volgens <LINK: de asielgrensprocedure>.

Wanneer je onwettig de grens van een lidstaat hebt overschreden dan is die lidstaat verantwoordelijke voor de behandeling van je VIB. Deze lidstaat blijft verantwoordelijke tot 20 maanden nadat je de grens bent overgegaan.

Wanneer je na een opsporings- of reddingsoperatie dan is de lidstaat waar je bent ontscheept tot 12 maanden na de ontscheping verantwoordelijk voor de behandeling van je VIB.

Indien geen van de voorgaande criteria kan worden toegepast, is de lidstaat die jouw VIB heeft geregistreerd verantwoordelijk voor de behandeling van je verzoek.