In het kort

Na binnenkomst in België, mag je als Unieburger gedurende maximum 3 maanden in België verblijven. Dat is een recht, geen gunst. Het enige wat je moet bewijzen is dat je Unieburger bent.

Bewijs Unieburgerschap

Als Unieburger heb je een recht om na binnenkomst gedurende drie maanden in België te verblijven. Daarvoor gelden dezelfde soepele voorwaarden als voor je toegang tot België:

Je moet je Unieburgerschap bewijzen. Dat doe je normaal met een geldig paspoort of een geldige nationale identiteitskaart (niet uitgefaseerd). Als Unieburger heb je geen visum nodig.

Heb je géén geldig paspoort of geldige identiteitskaart? Dan kan je je Unieburgerschap ook bewijzen met een vervallen paspoort of identiteitskaart (niet uitgefaseerd).

Let op! Sinds 3 augustus 2026 zijn sommige oudere identiteitskaarten van Unieburgers uitgefaseerd, omdat ze niet meer voldoen aan de veiligheidsvoorschriften. Een document zonder MRZ-zone bijvoorbeeld, is niet meer geldig. Het is dus mogelijk dat je over een geldige identiteitskaart beschikt, die toch geen voldoende bewijs meer is voor binnenkomst of voor de aanvraag tot inschrijving.

Heb je ook geen vervallen paspoort of identiteitskaart, of enkel een uitgefaseerde identiteitskaart, dan mag je ook met een ander bewijs van identiteit en nationaliteit aantonen dat je Unieburger bent. Dit is bijvoorbeeld een rijbewijs of een verblijfsdocument afgegeven door een lidstaat van de Europese Unie. DVZ beoordeelt elk voorgelegd bewijs individueel. In de praktijk aanvaardt DVZ alleen een document met pasfoto of andere biometrische en veiligheidskenmerken (bijv. vingerafdrukken).

Het principe dat je je burgerschap met alle middelen kan bewijzen werd ook in de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie meermaals bevestigd.

Melding van aanwezigheid

Een Unieburger moet een binnen de tien dagen na aankomst in België een adresmelding doen.

Je kan dit online doen via het platform 'Mijn Adres in België' of persoonlijk bij de gemeente van je verblijfplaats. 

Je bent niet verplicht je aanwezigheid te melden:

  • als je logeert in een logementshuis (hotel) dat onderworpen is aan de wetgeving betreffende de controle op reizigers
  • als je tijdens je reis in België opgenomen wordt voor behandeling in een ziekenhuis of een soortgelijke verplegingsinrichting
  • als je aangehouden bent en in een strafinrichting of een inrichting tot bescherming van de maatschappij gedetineerd verblijft

Kies je ervoor om je melding online te doen? Dat kan je doen via het online platform 'Mijn Adres in België'. Je bezorgt enkele van je gegevens (nationaliteit, (voor)naam, geboortedatum, geslacht, paspoort- of identiteitskaartnummer, adres, e-mailadres, datum van binnenkomst in België) aan DVZ en ontvangt een ontvangstbevestiging via mail dat een bewijs is van je adresmelding. Je ontvangt in dit geval dus geen bijlage 3ter en hebt geen bewijs van je wettig verblijf.

Online kan je de melding ook doen voor een groep (een gezin, een groep reizigers, een groep werknemers,...).

Kies je ervoor je melding persoonlijk bij de gemeente van je verblijfplaats te doen? Dan geeft de gemeente je een bijlage 3ter af, na bewijs van je Unieburgerschap. Dit document is geen verblijfsdocument en is gratis.

Duur van je kort verblijf

Met een kort verblijf mag je als Unieburger maximum drie maanden in België blijven. Het maakt niet uit of je eerder in andere landen al een kort verblijf had.

Als je na drie maanden België verlaat, kan je nadien terugkomen naar België voor een nieuwe periode van maximum drie maanden. Er is géén verplichting om een tijd afwezig te zijn vooraleer je opnieuw recht hebt op een kort verblijf, zoals bij gewone derdelanders.

Je mag geen opeenvolgende korte verblijven aangeven als je in feite je hoofdverblijf in België vestigt. Als je maar voor een korte tijd België verlaat en onmiddellijk weer terugkomt voor een periode van drie maanden, moet je kunnen aantonen dat je je vorige verblijf 'daadwerkelijk en effectief' beëindigd had, om recht te hebben op een nieuw kort verblijf.

Rechten tijdens kort verblijf

Als Unieburger heb je een recht op tewerkstelling op grond van je nationaliteit, onder dezelfde voorwaarden als iemand met de Belgische nationaliteit. Er mag hierbij geen enkel document worden gevraagd . Er mag geen inschrijving gevraagd worden bij een arbeidsbureau of bij de gemeente, en het is ook niet nodig dat iemand op het grondgebied woonachtig is.

Je hebt in principe geen recht op inschrijving bij een ziekenfonds. Meestal heb je als Unieburger een publieke ziekteverzekering in je EU-land, en kan je dat aantonen met een Europese ziekteverzekeringskaart (EZVK). Meer informatie vind je op deze pagina.

Als je al werkt tijdens je kort verblijf, kan je op basis van die tewerkstelling of zelfstandige activiteit wel al inschrijven bij een ziekenfonds. 

Een Unieburger heeft tijdens het kort verblijf geen recht op sociale bijstand, en dit gedurende drie maanden. Omdat het mogelijk is dat je meerdere keren na mekaar in België bent voor een kort verblijf, gaat om de periode van drie maanden na de laatste binnenkomst. Maar informatie vind je op deze pagina.

Als Unieburger kan je tijdens je kort verblijf toegelaten worden tot een verblijf van meer dan drie maanden. Die toelating volgt automatisch uit het feit dat je voldoet aan de voorwaarden voor een lang verblijf, namelijk het starten van een tewerkstelling, zelfstandige activiteit, of studies, of het beschikken over voldoende middelen. Je hebt geen inschrijving of document nodig om te bewijzen dat je beschikt over een lang verblijf. Je bent wel verplicht om je in te schrijven bij het gemeentebestuur.

De regelgeving is zo geformuleerd dat je als Unieburger tijdens je kort verblijf een tewerkstelling of zelfstandige activiteit kan starten, je kan inschrijven als student, je kan inschrijven bij het ziekenfonds, enz, zodat je aan alle voorwaarden voldoet voor een lang verblijf. Op dat moment kan je, in één loketbezoek bij de gemeente, je verklaring van inschrijving vragen.

Als je de verklaring van inschrijving later doet dan drie maanden na binnenkomst, kan je in principe een geldboete opgelegd krijgen van 200 euro. Deze boete wordt in praktijk niet toegepast. Het recht op verblijf ontstaat immers automatisch door het voldoen aan de voorwaarden en ook na het verstrijken van de termijn van 3 maanden blijft het mogelijk om een verklaring van inschrijving te doen.

Weigering van binnenkomst en einde kort verblijf

DVZ kan je recht op binnenkomst of je kort verblijf alleen weigeren of beëindigen in één van de volgende gevallen: 

  • Je vormt een gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid.
    • De beslissing moet uitsluitend gebaseerd zijn op je persoonlijk gedrag. Een strafrechtelijke veroordeling is niet voldoende om je binnenkomst of verblijf te weigeren of te beëindigen. Je gedrag moet een actuele, werkelijke en voldoende ernstige bedreiging vormen voor een fundamenteel belang van de samenleving.
  • Je vormt een gevaar voor de volksgezondheid.
    • Alleen als je lijdt aan een ziekte in de bijlage bij de Verblijfswet, kan DVZ je binnenkomst weigeren of je verblijf beëindigen. Het gaat om potentieel epidemische ziekten zoals gedefinieerd door de Wereldgezondheidsorganisatie of andere infectieziekten of besmettelijke parasitaire ziekten. Als er ernstige aanwijzingen zijn dat je lijdt aan één van die ziekten, kan DVZ je binnen 3 maanden na je datum van binnenkomst onderwerpen aan een kosteloos medisch onderzoek. DVZ mag die medische onderzoeken niet systematisch opleggen.
  • Je pleegde fraude die bijgedragen heeft tot de erkenning van je verblijfsrecht. In dat geval wordt je verblijfsrecht retroactief ingetrokken.
  • Als je een economisch niet-actieve Unieburger bent (= EU-beschikker of EU-student) kan DVZ je kort verblijfsrecht ook beëindigen als je een onredelijke belasting vorm voor de sociale bijstand; 

Voordat DVZ je binnenkomst weigert of je kort verblijfsrecht beëindigt of intrekt, moet het altijd rekening houden met de volgende elementen:

  • de duur van je verblijf in België
  • je leeftijd
  • je gezondheidstoestand
  • je gezins- en economische situatie
  • je sociale en culturele integratie in België
  • je banden met het herkomstland

Tegen de beëindiging of intrekking van je kort verblijf kan je een automatisch schorsend beroep indienen bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen.