Rb Antwerpen: ambtelijke schrapping geen onderbreking verblijf voor nationaliteitsaanvraag

Nationaliteit geweigerd door ambtelijke schrapping en gewichtige feiten

De betrokkene diende een nationaliteitsverklaring in op basis van art. 12bis, §1, 2° van het Wetboek van de Belgische nationaliteit (WBN). Het parket gaf een negatief advies omdat de aanvrager een ruime maand ambtelijk geschrapt was en omdat er gewichtige feiten eigen aan de persoon de nationaliteitsverwerving in de weg zouden staan.

Wetboek Belgische nationaliteit: is schrapping onderbreking hoofdverblijfplaats? 

Artikel 12bis, §1, 2° WBN bepaalt o.a. dat er 5 jaar hoofdverblijfplaats op grond van een wettelijk verblijf in België aangetoond moet worden om Belg te worden. Hoofdverblijfplaats wordt in art. 1, §2, 1° WBN gedefinieerd als inschrijving in het bevolkings-, vreemdelingen- of wachtregister. Volgens art. 7bis WBN moet zowel het wettelijk verblijf als de hoofdverblijfplaats ononderbroken zijn. 

Volgens de omzendbrief van 8 maart 2013 bij het WBN zorgt elke ambtelijke schrapping voor een onderbreking in de hoofdverblijfplaats, waardoor er pas vanaf de herinschrijving na de ambtelijke schrapping opnieuw geteld mag worden om aan de vereiste periode van ononderbroken wettelijk verblijf en hoofdverblijf te geraken. Alleen wanneer de ambtelijke schrapping een vergissing is, die rechtgezet wordt door een beslissing van het college van burgermeester en schepenen, zorgt de ambtelijke schrapping niet voor een onderbreking, aldus de omzendbrief. In het WBN zelf wordt de ambtelijke schrapping niet behandeld.

De stelling van de omzendbrief dat elke ambtelijke schrapping als een onderbreking van de hoofdverblijfplaats moet beschouwd worden, wordt bekritiseerd in de rechtsleer, die voorstelt net als bij tijdelijke afwezigheden, ambtelijke schrappingen van maximum 6 maanden niet als een onderbreking te beschouwen. In de praktijk zien we dit voorstel vanuit de rechtsleer (nog) geen toepassing vinden.

Rb Antwerpen: schrapping soms toch geen onderbreking hoofdverblijfplaats

De persoon die in deze zaak de Belgische nationaliteit aanvroeg, was ambtelijk geschrapt gedurende ruim een maand. Zijn wettelijk verblijfsrecht werd nooit ingetrokken. Er is dus geen twijfel over de voorwaarde van wettelijk verblijf, maar de vraag rijst wel of de voorwaarde van hoofdverblijfplaats vervuld is. De betrokkene was immers tijdens die korte periode niet ingeschreven in het wacht-, vreemdelingen- of bevolkingsregister en er was dus een onderbreking van de hoofdverblijfplaats in de laatste 5 jaar.

De betrokkene bewees met loonfiches en geldafhalingen dat hij gedurende die maand ambtelijke schrapping het land niet verliet, waardoor Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) deze periode niet als een onderbreking van het wettelijk verblijf zag. Dat wordt in het Rijksregister in de code IT003 (‘bepaling van de hoofdverblijfplaats’) ingegeven met code 07 (‘ononderbroken verblijf’). Deze code 07 werd specifiek toegevoegd om o.a. problemen bij de verwerving van de Belgische nationaliteit te voorkomen.

In dit vonnis beslist de rechtbank van eerste aanleg van Antwerpen dat de ambtelijke schrapping van ruim een maand niet zorgt voor een onderbreking van de hoofdverblijfplaats. Volgens de rechtbank is de hoofdverblijfplaats niet het doel op zich, maar wel het middel om een ononderbroken ‘wettelijk hoofdverblijf’ aan te tonen. De code 07 in de IT003 bewijst volgens de rechter dat het doel van het ononderbroken wettelijk verblijf aangetoond is waardoor de grondvoorwaarde van 5 jaar wettelijk en ononderbroken verblijf vervuld is, ondanks de korte periode van ambtelijke schrapping. 

De rechtbank beschouwt ook de ‘gewichtige feiten eigen aan de persoon’ niet als zwaarwichtig genoeg om te beletten dat de Belgische nationaliteit wordt verworven. De rechtbank keurt aanvraag van de Belgische nationaliteit dus goed. 

Wat betekent dit in de praktijk voor ambtelijke schrappingen?

In de praktijk gebeuren er heel veel ambtelijke schrappingen maar zijn er nauwelijks rechtzettingen door het college van burgemeester en schepenen. Daardoor zien de parketten, die beslissen over de nationaliteitsaanvraag, deze ambtelijke schrappingen meestal als een onderbreking van de vereiste 5 jaar ononderbroken hoofdverblijfplaats. 

Uit de besproken rechtspraak volgt dat het belangrijk is om bij een herinschrijving na ambtelijke schrapping te vragen aan de gemeente om ook de code 007 voor ononderbroken verblijf in de IT003 in te vullen.