Inreisrecht derdelanders

In het kort

Als derdelander moet je aan voorwaarden voldoen om het grondgebied van België te betreden en er kort te verblijven, waaronder meestal het bezit van een visum. De meeste van die voorwaarden worden ook geverifieerd bij de afgifte van het visum, maar kunnen ook bij de grenscontrole opnieuw worden nagekeken.

Er geldt een aparte regeling voor derdelands familieleden van een Unieburger.

Voorwaarden voor binnenkomst

Wil je als toerist, voor familiebezoek of om een andere reden naar België reizen, of naar om het even welk land in het Schengengebied, dan moet je aan alle onderstaande voorwaarden voldoen.
Een visum of een visumvrijstelling biedt op zich geen automatisch recht op binnenkomst.

Je moet in het bezit zijn van een geldig reisdocument. Het document moet minstens drie maanden geldig zijn na het geplande vertrek uit België, en het mag niet ouder zijn van tien jaar.

Een geldig reisdocument is in de meeste gevallen een geldig nationaal paspoort (gewoon paspoort, diplomatiek paspoort, dienstpaspoort/officieel paspoort of speciaal paspoort) maar ook andere reisdocumenten zijn mogelijk:

  • een noodreisdocument
  • een reisdocument voor vluchtelingen of staatlozen
  • een door internationale organisaties afgegeven reisdocument
  • een laissez-passer

Een minderjarige moet een eigen reisdocument hebben. De mogelijkheid om een minderjarige in te schrijven op het document van een ouder komt in praktijk niet meer voor.

Derdelands scholieren die op een EU-reizigerslijst voor scholen vermeld staan of Nederlandse of Luxemburgse kinderen jonger dan 21 jaar met vermelding op een officiële namenlijst, moeten geen reisdocument bij zich hebben.

In zeer uitzonderlijke situaties kan de Dienst Grenscontrole of DVZ je toch toelaten tot het grondgebied, ook als je geen geldig paspoort hebt, maar wel een ander identiteitsbewijs, en je vrijgesteld bent van de visumplicht. In dat geval krijg je een doorlaatbewijs (bijlage 10).

Je moet in het bezit zijn van een binnenkomstdocument, meestal een visum. Het gaat om één van volgende documenten:

De EU-verblijfskaart voor een familielid van een Unieburger is doorgaans ook een verblijfstitel van een Schengenlidstaat. Enkel bij de verblijfskaarten van Cyprus en Ierland is dit niet het geval. Deze kaarten gelden alleen als visumvervangend document als ze expliciet de woorden "familielid van Unieburger" bevatten (zie de lijst op de website van DVZ).

Het is wel relevant om ook bij andere kaarten na te gaan of het gaat om een "EU-verblijfskaart voor familielid", omdat dit leidt tot een toepassing van het andere regime van vrij verkeer (3 maanden kort verblijf onbeperkt ipv 90 op 180 dagen bijvoorbeeld, zie inreisrecht voor Unieburgers)

Je moet het bewijs leveren dat je beschikt over voldoende middelen voor je kort verblijf in België.

Het gaat om voldoende middelen voor de duur van je voorgenomen verblijf en voor de terugreis naar je herkomstland, land van verblijf of derdeland waar je met zekerheid wordt toegelaten, of dat je in de mogelijkheid bent deze middelen legaal te verkrijgen.

Je kan voldoende bestaansmiddelen bewijzen door het voorleggen van:

De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) houdt bij de beoordeling van de eigen middelen rekening met deze richtbedragen:

  • 95 euro netto per dag als je in een hotel verblijft
  • 45 euro netto per dag als je bij een particulier verblijft

Je moet je reisdoel kunnen aantonen.

Afhankelijk van het reisdoel, verschaf je volgende bewijzen: 

Als toerist kan dat bijvoorbeeld met:

  • een bewijs van hotelreservatie
  • de bevestiging van de reservatie van een georganiseerde reis

Voor een vrienden- of familiebezoek kan dat bijvoorbeeld met:

  • een uitnodigingsbrief die de datum, de duur en het doel van het verblijf vermeldt
  • het bewijs van verwantschap met het familielid dat men bezoekt
  • informatie over de band met de persoon die de betrokkene uitnodigt

 

Voor een zakenreis kan dat bijvoorbeeld met:

  • een persoonlijke uitnodigingsbrief van een Belgische firma of onderneming
  • een bewijs van de handelsrelaties met de Belgische partners, bijvoorbeeld contracten of facturen
  • een toegangsbewijs voor een congres of een beurs
  • een document dat de activiteiten van de onderneming aantoont
  • een document dat aantoont dat je bent tewerkgesteld door je onderneming

 

Voor een medisch verblijf en het bekomen van een medisch visum kan dat bijvoorbeeld met (zie onderaan de pagina voor meer info):

  • een attest van een arts, aangeduid door de ambassade van je herkomstland, dat bevestigt dat de behandeling in je herkomstland niet mogelijk is
  • een schriftelijk bewijs van een afspraak voor een onderzoek of hospitalisatie in een ziekenhuis in België

 

Voor studies, een opleiding of een stage kan dat bijvoorbeeld met:

  • een bewijs van inschrijving aan een onderwijsinstelling voor een cursus van een theoretische of praktische opleiding en voortgezette opleiding
  • een studentenkaart
  • een attest over de cursus die je wil volgen

 

Voor een culturele, wetenschappelijke, academische, sportieve of religieuze manifestatie kan dat bijvoorbeeld met:

  • een uitnodiging
  • een toegangsbewijs
  • een inschrijving of het programma van de manifestatie die de naam van de onthalende organisatie vermeldt
  • elk ander bewijskrachtig document dat het voorwerp van de reis vermeldt

Je moet aantonen waar je tijdens je reis in België zal verblijven:

  • In geval van een verblijf bij een particulier is dat een uitnodiging van die particulier. 
  • In geval van een verblijf in een hotel is dat een bewijsstuk van het hotel, bijvoorbeeld een factuur of de hotelreservatie.

Je behoudt het centrum van je belangen in je herkomstland of land van verblijf. Voor het verkrijgen van een visum moet je aantonen dat je het voornemen hebt om het Schengengrondgebied vóór het verstrijken van de geldigheid van het aangevraagde visum te verlaten.

Je behoud van het centrum van je belangen in je herkomstland kan je bijvoorbeeld bewijzen met een tewerkstellingsattest, een bezit van een onroerend goed of informatie over je gezinssituatie. 

Je vervoersbewijs van je heen- en terugreis kunnen ook documenten zijn die je moet kunnen voorleggen. Je moet je retourbiljet pas voorleggen als je de bevestiging krijgt van de afgifte van het visum. Dus nog niet wanneer je je visumaanvraag indient. Bij je aanvraag kan wel het bewijs van de reservering van een retourbiljet gevraagd worden.

Dit bewijs wordt vaak over het hoofd gezien, maar het risico dat het kort verblijf aangewend zal worden om langer in België te kunnen blijven (het zogenaamde 'migratierisico') is een vaak voorkomende reden voor een weigering van visum.

Het is niet nodig om hiervan een "bewijs" te leveren. De Visumcode spreekt over "informatie die het mogelijk maakt het voornemen van de aanvrager om het grondgebied van de lidstaten vóór het verstrijken van de geldigheid van het aangevraagde visum te verlaten, te beoordelen".

Je hebt een geldige en toereikende reisverzekering voor medische bijstand.  

  • Je moet het bewijs van een medische reisverzekering pas voorleggen als je de bevestiging krijgt van de afgifte van het visum. 
  • Van vreemdelingen met een diplomatiek paspoort en zeevarenden wordt aangenomen dat ze aan de verzekeringsplicht voldoen.

De verzekering dekt de eventuele uitgaven tijdens het verblijf op het Schengengebied voor:

  • repatriëring om medische redenen,
  • dringende medische zorg of spoedbehandeling in een ziekenhuis en
  • overlijden.

De verzekering bestrijkt de gehele duur van het voorgenomen verblijf of de doorreis.  

De verzekering is geldig op het gehele Schengengebied. 

  • Als het gaat om een territoriaal beperkt visum, dan moet het geldig zijn op het grondgebied van de betrokken Schengenlidstaten.

De minimumdekking bedraagt 30.000 euro.

Je sluit de verzekering in principe af in je land van verblijf. Als dit niet mogelijk is, dan kan je de polis in een ander land afsluiten. Als de garant de verzekering afsluit, dan moet hij dat in zijn eigen woonplaats doen.

Niet alle polissen worden aanvaard. Vraag bij de diplomatieke of consulaire post de verzekeringsmaatschappijen op waarvan de polis wordt aanvaard.

Je moet met een uittreksel uit het strafregister aantonen dat je geen gevaar vormt voor de openbare orde, de nationale veiligheid, of de internationale betrekkingen van een van de EU-lidstaten.

Het is mogelijk dat je om één van deze met het oog op weigering van toegang gesignaleerd staan in de nationale databanken van de lidstaten, of in het Schengen Informatie Systeem (SIS). In dat geval kan de binnenkomst geweigerd worden.

Meer toelichting over de weigering van binnenkomst wegens een seining lees je op de pagina over het inreisverbod voor derdelanders (LINK)

Je mag niet langer dan 90 dagen in het Schengengebied  blijven, binnen elke periode van 180 dagen. Als die termijn overschreden wordt, is er geen recht meer op binnenkomst, ook al beschik je nog over een geldig visum en voldoe je aan alle andere voorwaarden.

Bij deze periode wordt er geen rekening gehouden met periodes van lang verblijf met een D-visum of met een verblijfstitel in de Schengenlidstaat die het D-visum of de verblijfstitel heeft uitgereikt.

Ook wie als grensarbeider in België werkt, behoudt het recht op kort verblijf van 90 dagen per 180 dagen in een andere Schengenlidstaat.

Weigering van binnenkomst

Als een of meerdere binnenkomstvoorwaarden niet vervuld zijn, wordt de binnenkomst geweigerd. Er wordt dan een beslissing tot terugdrijving (Bijlage 11) betekend. Als het niet mogelijk is om onmiddellijke de terugkeer te organiseren, is een beslissing tot administratieve vasthouding mogelijk.

In dat geval kan het visum kort verblijf worden ingetrokken.

Tegen de beslissing tot terugdrijving en tegen de beslissing tot intrekking van het visum staat een beroep open bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Het gaat dan om een urgent beroep.

Tegen de beslissing tot vasthouding staat een beroep open bij de Raadkamer.   

Derdelands familieleden van Unieburgers

Voor derdelands familieleden van Unieburgers gelden soepelere regels voor binnenkomst.

Er gelden ook soepelere regels voor de afgifte van een visum voor binnenkomst, zowel voor kort verblijf als voor lang verblijf.

Ook derdelands familieleden van Belgen worden volgens de wetegving op dezelfde manier behandeld als familieleden van Unieburgers, als de Belg voldoet aan bepaalde voorwaarden (ziekteverzekering, voldoende middelen, voldoende huisvesting). Voor de binnenkomst leidt dat er niet toe dat je zonder geldig paspoort of visum kan reizen, omdat familieleden van Unieburgers enkel beroep kunnen doen op die soepelere regels als ze ook hun recht op vrij verkeer aantonen. Dat is voor familieleden van Belgen niet mogelijk. De afgifte van het visum voor binnenkomst zou echter wel op dezelfde manier moeten gebeuren als voor Unieburgers. De Dienst Vreemdelingenzaken past de korte procedure enkel toe wanneer zij samen gebruik hebben gemaakt van het vrij personenverkeer binnen de EU. Deze praktijk is juridisch betwistbaar. 

Registratie in het Entry Exit Systeem (EES)

Als je als derdelander voor kort verblijf naar België of naar het Schengengebied komt, wordt je sinds 10 april 2026 geregistreerd in het Entry Exit Systeem (EES). Je krijgt geen binnenkomststempel meer in je paspoort.

Het EES is een databank waarin elke in- en uitreis wordt geregistreerd van derdelanders die naar het Schengengebied komen voor een kort verblijf. In dit digitaal dossier staat hoe lang je wettig mag verblijven in het Schengengebied.

De EES-registratie is enkel van toepassing bij inreis of uitreis.

Ze is niet verplicht in de volgende gevallen:

  • bij inreis of uitreis van Unieburgers;
  • bij inreis of uitreis van derdelands familieleden van Unieburgers, die beschikken over een EU-verblijfskaart voor familielid;
  • bij inreis of uitreis met een D-visum of verblijfstitel van een Schengen-lidstaat;
  • bij inreis of uitreis van onderdanen van Andorra, Monaco en San Marino;

Een familielid van een Unieburger die geen EU-verblijfskaart voor familielid heeft, wordt in EES geregistreerd, maar is niet onderworpen aan de termijn van 90 op 180 dagen, en wordt dus niet als 'in overstay' gemeld na afloop van die termijn.

Je krijgt een digitaal persoonlijk dossier in EES, met identiteitsgegevens, biometrische gegevens en alle in- en uitreis notities. De EES databank berekent de duur van je toegestane kort verblijf, meldt aan de bevoegde overheden als je de duur van het wettig kort verblijf overschrijdt (overstay-melding), en bevat ook alle informatie over eerdere weigeringen van binnenkomst.

Volgens de Verordening krijgt iedereen zelf ook toegang tot die gegevens aan de hand van de mobiele app 'Travel to Europe'.

Als je geen dossier hebt in het EES-systeem, of er staat een inreis geregistreerd zonder uitreis na 90 dagen, dan mag de overheid uitgaan van een vermoeden van onwettig verblijf.

Dit vermoeden geldt niet als je kan aantonen dat je beschikt over een D-visum of een verblijfstitel, of als je familielid van een Unieburger bent met recht op vrij verkeer. Je mag dit met alle geloofwaardige bewijsmiddelen aantonen. Als je familielid bent van een Unieburger, moet je dossier uiterlijk vijf dagen na die vaststelling uit het EES worden verwijderd.

Je kan dit vermoeden weerleggen als je met geloofwaardige bewijsmiddelen aantoont dat je niet langer dan 90 dagen op 180 dagen in het Schengengebied aanwezig was. Je kan dit aantonen met vervoerbewijzen, bewijzen van zijn aanwezigheid buiten het grondgebied van de lidstaten, of een bewijs van vervaldatum van een vorige verblijfsvergunning of D-visum. In dat geval moet je EES-dossier worden aangemaakt of gecorrigeerd. 

Als je weet dat de registratie in EES niet in orde is, mag je aan de gemeente een verbetering vragen. Indien nodig wordt je uitgenodigd bij DVZ om het EES-dossier aan te vullen. De gemeente geeft een bewijs van verbetering af (bijlage 3quinquies).

Als je, uitzonderlijk, een verlenging kreeg van je kort verblijf, wordt je registratie in EES aangepast. Meer informatie vind je op de pagina 'verlenging van het kort verblijf'.

Een aanpassing van het EES is ook mogelijk als je na een lang verblijf in België of in een andere lidstaat, dat ten einde loopt, nog beschikt over een recht op binnenkomst. In dat geval ontstaat het wettig kort verblijf op het grondgebied. Meer informatie vind je op de pagina 'kort verblijf na lang verblijf'.

De volgende autoriteiten hebben toegang tot EES:

  • politie en de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) in verband met grenscontroles (invoeren, wijzigen, verwijderen en raadplegen), 
  • DVZ in verband met verblijf (invoeren, wijzigen, verwijderen en raadplegen), 
  • de Belgische diplomatieke en consulaire vertegenwoordigingen (enkel raadplegen)
  • de politiediensten bij controles op het grondgebied (enkel raadplegen).

Ook de gemeenten kregen een algemene toegang aan de gemeenten. De gemeente beschikt niet over een applicatie waarmee ze het systeem kunnen raadplegen, maar ze hebben juridisch wel een toegang gekregen en mogen de databank raadplegen. Verder werd ook een bijzondere toegang gegeven tot EES in het kader van voorkomen van misdaad en terrorisme aan DVZ, de Staatsveiligheid, de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid (ADIV) en de Douane.