Gezinshereniging: diverse wijzigingen

De wet van 18 juli 2025 bevat heel wat hervormingen en beperkingen op het recht met begunstigden van subsidiaire bescherming.

• Er wordt een nieuwe indeling ingevoerd die het recht op gezinshereniging met erkende vluchtelingen (EV), subsidiair beschermden (SB), staatlozen (SL) en tijdelijk beschermden (TB) regelt. Gezinshereniging van 'meereizende' familieleden , 'nareizende' familieleden  wordt apart geregeld.
• Gezinsvorming (dwz een aanvraag gezinshereniging op basis van een verwantschapsband, bv een huwelijk, die pas ontstaan is na de aankomst van de subsidiair beschermde in België) is niet meer mogelijk voor subsidiair beschermden met een beperkt verblijf. De wet vereist bij gezinshereniging met subsidiair beschermden met beperkt verblijf dat de gezinsbanden reeds bestonden voor aankomst van de subsidiair beschermde in België. Indien de subsidiair beschermde aan gezinsvorming wilt doen, moet hij of zij wachten totdat hij of zij een onbeperkt verblijfsrecht heeft (desgevallend kan er een wachttermijn van toepassing zijn) of een statuutswijziging bekomt.

• De mogelijkheid tot gezinshereniging van nareizende ouders met niet begeleide begunstigden van subsidiaire bescherming wordt afgeschaft, dit is niet opgenomen in het nieuw art. 10bis, §2/1 Vw.

  Deze beperkingen impliceren niet dat de betrokken familieleden in geen enkel geval nog een verblijfsrecht kunnen bekomen als familielid van de subsidiair beschermde. Een humanitair visum kan steeds aangevraagd worden en een subsidiair beschermde kan in bepaalde omstandigheden en onder de wettelijke voorwaarde in aanmerking komen voor een statuutswijziging naar bijvoorbeeld arbeidsmigrant, waardoor bijvoorbeeld de wachttermijn zou kunnen vervallen.

• Afschaffing grace period van 1 jaar waarbinnen een aanvraag gezinshereniging gedaan kon worden waarbij men vrijgesteld was van de materiële voorwaarden.
• De bestaansmiddelenvereiste wordt met andere woorden van toepassing bij gezinshereniging. Er is een uitzondering voorzien wanneer enkel minderjarige of meerderjarige gehandicapte kinderen gezinshereniging aanvragen en in zoverre de gezinsband reeds bestond voor aankomst van de referentiepersoon in België.
• Er wordt een wachttermijn van 2 jaar ingevoerd bij de aanvragen ingediend door nareizende familieleden van subsidiair beschermden, die vervalt wanneer de subsidiair beschermde zich enkel laat vervoegen door diens minderjarige kinderen of meerderjarige gehandicapte kinderen. Deze wachttermijn is niet van toepassing op de meeste andere derdelanders met beperkt verblijf, met uitzondering van humanitair geregulariseerden en begunstigden van tijdelijke bescherming). Men kan zich afvragen of deze ongelijke behandeling legitiem is.
• De voorwaarde inzake huisvesting wordt hervormd, maar de concrete uitwerking moet bepaald worden bij in ministerraad overlegd KB dat nog niet gepubliceerd werd.

• DVZ zal niet meer verplicht zijn af te wijken van de vereiste om officiële documenten voor te leggen die de bloed- of aanverwantschapsband aantonen bij gezinshereniging van nareizende familieleden van subsidiair beschermden die geen officiële documenten kunnen voorleggen. DVZ kan nog wel afwijken van deze vereiste.

  De vraag rijst of deze bepaling voldoende rechtszekerheid biedt en of ze daarenboven voldoende garanties biedt voor personen die in de onmogelijkheid zijn om de nodige officiële documenten te verkrijgen. Ook maakt de ongelijke behandeling tussen nareizende familieleden van erkende vluchtelingen en subsidiair beschermden mogelijks een discriminatie uit, aangezien zij vaak met dezelfde moeilijkheden geconfronteerd worden. 

• Meereizende gezinsleden van de subsidiair beschermde kunnen voortaan allen een aanvraag gezinshereniging indienen in België, zonder buitengewone omstandigheden te moeten aantonen.
• Het verblijfsrecht van het familielid dat komt samenleven met de subsidiair of tijdelijk beschermde kan beëindigd worden, net als het verblijfsrecht van een gezinslid van een derdelander met beperkt verblijfsrecht. Naast de reeds bestaande omstandigheden waarin dit kan, zal dit nu ook kunnen wanneer een wettelijk geregistreerde partner huwt met een andere persoon.
• De leeftijdsgrens voor gezinshereniging als echtgenoot of wettelijk geregistreerde partner van een subsidiair beschermde wordt in principe 21 jaar, al is deze grens 18 jaar bij de meereizende partners.
• Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen wettelijk geregistreerde partners en een partnerschap gelijkgesteld met het huwelijk.
• Er staat nu ook een schorsend beroep open tegen een weigering van een verlenging afgegeven aan de familieleden van begunstigden van subsidiaire en tijdelijke bescherming die hun familieleden nagereisd zijn .
• Er zal voortaan retributie betaald moeten worden door nareizende familieleden die gezinshereniging aanvragen met subsidiair beschermden, en door familieleden van subsidiair beschermden met onbeperkt verblijf indien de gezinsbanden nog niet bestonden voordat de subsidiair beschermde aankwam in België.

• Art. 57/34/1 Vw wordt geschrapt  en art. 24 van de wet van 18 juli 2025 voorziet geen overgangsbepalingen voor aanvragen ingediend op basis van dit artikel. Art. 57/34 Vw wordt herzien, maar de geest van het artikel blijft behouden. Deze artikelen waren ingevoerd bij wet van 10 maart 2024 om familieleden van begunstigden van tijdelijke bescherming die geen recht op gezinshereniging hadden op basis van toen bestaande bepalingen inzake gezinshereniging en die zelf geen recht hadden op tijdelijke bescherming alsnog een uitgebreid recht op gezinshereniging te bieden.  De familieleden die zich voordien op deze bepaling baseerden voor hun aanvraag gezinshereniging moeten voortaan hun aanvraag indienen op basis van art. 10bis, §2/1 Vw. Opgelet, hoewel verblijfsverlengingen nog mogelijk zullen blijven voor gezinshereniging toegekend o.b.v. art. 57/34/1 Vw zullen vanaf 18 augustus 2025 geen verblijfstitels meer toegekend kunnen worden naar aanleiding van een aanvraag gezinshereniging op basis van dit artikel.
• Er wordt een wachttermijn  van 2 jaar ingevoerd bij aanvragen gezinshereniging met tijdelijk beschermden obv art. 10bis, §2/1 Vw. (en dus niet bij aanvragen obv art. 57/34 Vw). Deze wachttermijn vervalt wanneer de tijdelijk beschermde zich enkel laat vervoegen door diens minderjarige kinderen of meerderjarige kinderen met een handicap. Deze wachttermijn is niet van toepassing op andere derdelanders met beperkt verblijf (met uitzondering van personen met een verblijf o.b.v. art. 9bis Vw. en begunstigden van tijdelijke bescherming). Men kan zich afvragen of deze ongelijke behandeling legitiem is.
• De wet voorziet geen mogelijkheid tot gezinsvorming, maar vereist dat de gezinsbanden reeds bestonden alvorens de tijdelijk beschermde aankwam in België.
• Voor de gezinshereniging met tijdelijk beschermden die buiten het toepassingsgebied van art. 57/34 Vw vallen en, nu art. 57/34/1 geschrapt werd gezinshereniging aanvragen in toepassing van art. 10bis, §2/1 Vw is de nieuwe bestaansmiddelenvereiste van toepassing. Deze bestaansmiddelenvereiste vervalt wanneer de tijdelijk beschermde zich enkel laat vervoegen door diens minderjarige kinderen of meerderjarige gehandicapte kinderen.
• Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen wettelijk geregistreerde partnerschappen en aan het huwelijk gelijkgestelde partnerschappen.
• De voorwaarde inzake huisvesting wordt hervormd. Deze voorwaarde vergt een uitvoeringsbesluit, in ministerraad beslist en dat besluit is er nog niet.
• Het verblijfsrecht van het familielid dat komt samenleven met de subsidiair of tijdelijk beschermde kan beëindigd worden net als het verblijfsrecht van een gezinslid van een derdelander met beperkt verblijfsrecht. Naast de reeds bestaande omstandigheden waarin dit kan, zal dit nu ook kunnen wanneer een wettelijk geregistreerde partner huwt met een andere persoon.
• De leeftijdsgrens voor gezinshereniging met een partner wordt in principe 21 jaar.
• Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen wettelijk geregistreerde partners en een partnerschap gelijkgesteld met het huwelijk.

De wet van 18-07-2025 maakt een onderscheid tussen gezinshereniging met EV en SB, wat voordien niet gemaakt werd. Ook roept de wetgever een nieuwe wettelijke indeling in het leven, waarbij een onderscheid in het recht op gezinshereniging wordt voorzien tussen meereizende en nareizende familieleden. 

• De meereizende familieleden kunnen de aanvraag gezinshereniging indienen in België zonder bijzondere omstandigheden te moeten aantonen, wat niet steeds mogelijk was onder oud art. 10 Vw.
• Voor gezinshereniging met EV en SL wordt de grace period, de periode van vrijstelling van materiële voorwaarden, ingekort van 12 maanden naar 6 maanden.

• Er moet voortaan ook een retributie betaald worden bij de aanvragen tot gezinsvorming (dus als de verwantschap nog niet bestond voordat de referentiepersoon in België aankwam) met erkende vluchtelingen en staatlozen. Deze regel is van toepassing voor

  • aanvragen gezinsvorming vanaf 18-8-2025 met een erkende vluchteling of staatloze vanaf 18-8-2025, en
  • aanvragen gezinsvorming vanaf 18-8-2027 met een erkende vluchteling of staatloze vóór 18-8-2025. 

  De RvS stipte in zijn advies aan dat dit onderscheid rekening moet houden met de EHRM-rechtspraak die het verschil in behandeling bij gezinsvorming versus -hereniging veroordeeld heeft . De wetgever lijkt dit niet gedaan te hebben.

• Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen wettelijk geregistreerde partners en een partnerschap gelijkgesteld met het huwelijk.
• Er is geen recht op gezinshereniging meer voor de nareizende andere ouder van de begeleide minderjarige met internationale bescherming, wel nog voor de meereizende ouders.

• De ouders van niet-begeleide subsidiair beschermden zullen geen recht meer hebben op gezinshereniging. Ook de nareizende (andere) ouder van een begeleide minderjarige begunstigde van internationale bescherming zal geen recht meer hebben op gezinshereniging.
• Deze personen kunnen wel nog steeds een humanitair visum aanvragen.

In artikel 10 Vw wordt een aparte categorie in het leven geroepen voor de familieleden van derdelanders met onbeperkt verblijf . Er veranderen ook inhoudelijk heel wat zaken:

• Er wordt een aanpassing gedaan aan de wachttermijn voor gezinshereniging- en gezinsvorming met derdelander die onbeperkt verblijfsrecht heeft.
• De bestaansmiddelenvereiste wordt verstrengd.
• De huisvestingsvoorwaarde wordt hervormd.
• Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen wettelijk geregistreerde partners en een partnerschap gelijkgesteld met het huwelijk.

Daarnaast is het belangrijk te weten dat familieleden van begunstigden van internationale bescherming en staatlozen die samenleven met de begunstigde/staatloze voortaan op hetzelfde ogenblik een verblijfsrecht van onbeperkte duur krijgen als de referentiepersoon, voor zover ze nog steeds voldoen aan de voorwaarden van art. 10 Vw. en geen gevaar vormen voor de openbare orde en/of nationale veiligheid.

De wet van 18-08-2025 omvat heel wat wijzigingen. De wijzigingen inzake gezinshereniging met arbeidsmigranten blijven relatief beperkt, al zal de wijziging van het referentiebedrag een bijkomende werklast met zich meebrengen. De volgende zaken veranderen voor aanvragen gezinshereniging met arbeidsmigranten die lang verblijf kregen na 18-08-2025 en bij verlengingen aangevraagd na 18-08-2027 van lang verblijf op basis van gezinshereniging met arbeidsmigranten die hun verblijfsrecht kregen voor 18-08-2025:

• De bestaansmiddelenvereiste ;
• De leeftijdsgrens bij gezinshereniging tussen partners;
• De huisvestingsvoorwaarde;
• Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen wettelijk geregistreerde partners en een partnerschap gelijkgesteld met het huwelijk.

Bij gebrek aan een gelijkstelling tussen medisch geregulariseerden  en begunstigden van subsidiaire bescherming zijn de regels die van toepassing zijn op derdelanders in beperkt verblijf  van toepassing op de aanvragen gezinshereniging met medisch geregulariseerden. 

• huisvestingsvoorwaarde
• bestaansmiddelenvereiste
• Er wordt een aparte regeling voorzien voor begunstigden van subsidiaire en tijdelijke bescherming en er is een wachttermijn voor gezinshereniging met humanitair geregulariseerden, wat niet het geval is bij gezinshereniging met andere personen met beperkt verblijf.
• Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen wettelijk geregistreerde partners en een partnerschap gelijkgesteld met het huwelijk.

In principe zijn dezelfde regels van toepassing op gezinshereniging met humanitair geregulariseerden (art. 9bis Vw). Er is echter een belangrijke hervorming. Er wordt namelijk een wachttermijn van 2 jaar voorzien voor gezinshereniging met personen met een verblijfsstatuut o.b.v. art. 9bis Vw. 

Voor het overige veranderen de volgende zaken:

• De bestaansmiddelenvereiste
• De huisvestingsvereiste
• Er wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen wettelijk geregistreerde partners en een partnerschap gelijkgesteld met het huwelijk.

De wet van 18-07-2025 voorziet enkele wijzigingen in het recht op gezinshereniging met Belgen, al treden die pas in werking vanaf 18 augustus 2027. Het betreft de volgende zaken:

• De verhoging van het referentiebedrag, de invoering van een bijkomende verhoging van het referentiebedrag per gezinslid ten laste en een hervorming van de behoefteanalyse
• De leeftijdsgrens voor gezinshereniging met een partner wordt in principe 21 jaar.
• De huisvestingsvoorwaarde wordt hervormd. Voor gezinshereniging met Belgen blijft vooralsnog de vrije bewijsvoering van toepassing.

Deze wet heeft een beperkte impact op de familieleden van Unieburgers. De enige wijziging die impact heeft op de familieleden van Unieburgers is de verschuiving van de bewijslast in het kader van een behoefteanalyse wanneer de economisch niet actieve Unieburger riskeert niet voldoende bestaansmiddelen te hebben om te voorkomen dat hij of zijn familie ten laste valt van de Belgische sociale bijstand.

Vóór deze wetswijziging gold 120% van het leefloon als het referentiebedrag wanneer een voorwaarde van ‘stabiele, toereikende en regelmatige bestaansmiddelen’ van toepassing was. Een inkomen van dit referentiebedrag volstond. 

Het nieuwe referentiebedrag wordt niet meer gebaseerd op het leefloon, maar op het gemiddeld gewaarborgde minimum maandinkomen (GGMMI). Je zal netto over 110% van het GGMMI moeten beschikken als 1 gezinslid een aanvraag tot gezinshereniging doet. Momenteel is dit: 

2.408,79 euro netto/maand

 Dit wordt verhoogd met 10% per gezinslid ten laste hierover lees je verder meer.

De uitzondering op de bestaansmiddelenvereiste blijft behouden wanneer enkel minderjarige of meerderjarige gehandicapte kinderen de referentiepersoon vervoegen. Ook blijft voor erkende vluchtelingen en staatlozen een grace period bestaan waarin de gezinshereniger vrijgesteld is van deze inkomensvoorwaarde.

In de memorie van toelichting wordt uitgelegd dat dit kadert in een sociaal rechtvaardige en realistische inkomensvereiste. Het leefloon zou geen gepaste maatstaf zijn om te bepalen welk inkomensniveau voldoende is om zelfstandig en waardig een gezin te onderhouden, omdat het bedoeld is als sociaal vangnet en de bestaansmiddelenvereiste net moet zorgen dat men geen gebruik zou moeten maken van dit vangnet. Het gewaarborgd gemiddeld maandelijks minimuminkomen weerspiegelt het laagste inkomen om menswaardig te leven via arbeid. Een inkomen onder dit niveau wordt niet als toereikend beschouwd om zelfstandig in alle noodzakelijke levensbehoeften te voorzien. 

Door 110% van het GGMMI als referentiebedrag te hanteren, zou de zelfredzaamheid gegarandeerd moeten worden en zou voorkomen worden dat men bijkomende steun nodig zou hebben van de Belgische openbare overheden. Ook verwijst men (in de context van art. 10 Vw) naar de richtsnoeren van de Europese Commissie i.v.m. de gezinsherenigingsrichtlijn en het arrest Chakroun, waar gesteld wordt dat de nationale minimumlonen als bovengrens van een referentiebedrag beschouwd kan worden, tenzij gekozen wordt om het aantal gezinsleden in aanmerking te nemen. 

De wet van 18 juli 2025 schrijft voor dat boven het basisbedrag van 110% van het GGMMI 10% bijgeteld moet worden per gezinslid ten laste in België. Deze regel is van toepassing op de aanvragen gezinshereniging van zowel Belgen als derdelanders. Voordien was deze regel niet van toepassing en had de gezinsgrootte bijgevolg geen impact op het referentiebedrag.

De wetgever benadrukt dat het maar een referentiebedrag. Voor wie niet over dit bedrag kan beschikken, kan een behoefteanalyse gebeuren. De bewijslast hiervoor ligt bij het familielid dat gezinshereniging vraagt.

Als je het referentiebedrag niet kan aantonen, kan je een behoefteanalyse vragen. De bewijslast voor de behoefteanalyse verschuift echter volledig naar de aanvrager. De overheid (DVZ) heeft niet meer de plicht om stukken op te vragen. De aanvrager moet zelf inroepen en aantonen dat het gezin genoeg bestaansmiddelen heeft om niet ten laste te vallen van de openbare overheden. Je kan dat als aanvrager doen met alle bewijsmiddelen, documenten en inlichtingen.

Net zoals bij de overige bepalingen zijn deze nieuwe regels niet meteen op iedereen van toepassing.

Vanuit het doel van het referentiebedrag kunnen er vragen gesteld worden over de hoogte ervan. De bestaansmiddelenvereiste dient om het risico op structurele afhankelijkheid van OCMW-steun (leefloon) te vermijden. OCMW-steun moet een menswaardig bestaan verzekeren. 

Het is onduidelijk waarom een nog hoger referentiebedrag beter geschikt is dan het oude referentiebedrag (120% van het leefloon met gezinslast) om te voorkomen dat men ten laste valt van de sociale bijstand. Het lijkt uitgesloten dat iemand die een inkomen heeft dat hoger of gelijk is aan het leefloonbedrag (100% van het leefloon), nog een leefloon zou kunnen krijgen of ten laste van de openbare overheden zou kunnen vallen.

Het nieuwe referentiebedrag is niet meer gebaseerd op het leefloon-bedrag van OCMW-steun, maar wel op het minimumloon. Verder is het niet logisch om het netto referentiebedrag te baseren op niet 100%, maar op 110% van een minimumloon dat een brutobedrag betreft. Er is daarenboven geen maximumbedrag voorzien.

Er zijn ook ernstige neveneffecten: aanvragers zullen te kampen hebben met een zware bewijslast en rechtsonzekerheid. De werklast bij DVZ zal normaal gezien stijgen door een toename van het aantal behoefteanalyses. Met een inkomen beneden het referentiebedrag kan de aanvrager aantonen dat hij gezien de eigen behoeften met minder inkomen ook niet structureel ten laste zal vallen van OCMW-steun, en dan moet DVZ een behoefteanalyse doen.

Volgens de Gezinsherenigingsrichtlijn is het recht op gezinshereniging een subjectief recht dat bevorderd moet worden en waarvan de uitoefening niet belemmerd mag worden door buitensporige voorwaarden. Een referentiebedrag mag niet meer geven dan een indicatie. Vereisen dat men over een hoog inkomen beschikt, druist in tegen het doel en de nuttige werking van de Gezinsherenigingsrichtlijn.

Om grondwettelijk verantwoord te zijn, moeten maatregelen o.a. proportioneel zijn om een wettelijk doel te bereiken.

De RvS stelde in zijn advies op het voorontwerp van wet dat de bepalingen herzien moesten worden omdat ze dreigen te discrimineren. De RvS zag een gebrek aan samenhang wanneer de bestaansmiddelenvereiste in het bijzonder geldt wanneer een partner de referentiepersoon vervoegt en niet geldt wanneer enkel minderjarige kinderen de referentiepersoon vervoegen. Dit onderscheid is onvoldoende verantwoord in het licht van het gelijkheid en non-discriminatiebeginsel en doet een risico op discriminatie ontstaan tussen soortgelijke categorieën van vreemdelingen die vervoegd worden.

De wachttermijn voor gezinshereniging- en gezinsvorming met een derdelander die onbeperkt verblijfsrecht heeft, stijgt naar 2 jaar. Deze wordt teruggebracht tot 1 jaar wanneer de gezinsbanden reeds bestonden voordat de referentiepersoon aankwam in België. 

De termijn vervalt helemaal wanneer enkel minderjarige of gehandicapte kinderen gezinshereniging aanvragen.  

De referentiepersoon in België moet al minstens 2 jaar gemachtigd of toegelaten zijn tot een verblijf. Zowel periodes van beperkt, als onbeperkt verblijfsrecht komen in aanmerking. Hierdoor zal in de praktijk vaak voldaan zijn aan deze voorwaarde, maar niet wanneer men meteen een onbeperkt verblijf krijgt zoals een F-kaart.

Er wordt eveneens een wachttermijn van 2 jaar ingevoerd voor gezinshereniging met begunstigden van subsidiaire of tijdelijke bescherming, wanneer de aanvraag ingediend wordt obv art. 10bis, §2/1 Vw . Voor tijdelijk beschermden geldt de wachttermijn met andere woorden niet bij aanvragen ingediend obv art. 57/34 Vw en voor subsidiaire beschermden geldt de wachttermijn niet voor 'meereizende' familieleden die een aanvraag indienen obv art. 10, §1, 4° Vw

De termijn vervalt wanneer de referentiepersoon zich enkel laat vervoegen door minderjarige of gehandicapte kinderen. Daarbij geldt tevens de voorwaarde dat de familiebanden reeds bestonden voordat de referentiepersoon aankwam in België.

De wet voert voor gezinshereniging met humanitair geregulariseerden een wachttermijn van 2 jaar in. De termijn vervalt helemaal wanneer enkel minderjarige of gehandicapte kinderen gezinshereniging aanvragen.